{"id":32685,"date":"2026-10-29T05:00:00","date_gmt":"2026-10-29T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/uinvestgroup.com\/?p=32685"},"modified":"2026-10-29T05:00:00","modified_gmt":"2026-10-29T05:00:00","slug":"north-cyprus-title-deed-check","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uinvestgroup.com\/pl\/north-cyprus-title-deed-check\/","title":{"rendered":"Akt w\u0142asno\u015bci na Cyprze P\u00f3\u0142nocnym: rodzaje, Rejestr Grunt\u00f3w, kontrole"},"content":{"rendered":"

Akt w\u0142asno\u015bci na Cyprze P\u00f3\u0142nocnym: rodzaje, Rejestr Grunt\u00f3w, kontrole<\/h1>\n

Akt w\u0142asno\u015bci na Cyprze P\u00f3\u0142nocnym to ko\u00e7an wydawany przez Departament Rejestru Grunt\u00f3w i Katastru (Tapu ve Kadastro Dairesi) Tureckiej Republiki Cypru P\u00f3\u0142nocnego (TRNC). Odnotowuje on w rejestrze, kto jest w\u0142a\u015bcicielem dzia\u0142ki lub lokalu, i mo\u017ce zawiera\u0107 hipoteki, orzeczenia s\u0105dowe oraz inne wpisy, kt\u00f3re zmieniaj\u0105 to, co nabywca naprawd\u0119 zyskuje. Przewodnik jest aktualny na dzie\u0144 24 pa\u017adziernika 2026 r. Przedstawia w uporz\u0105dkowanej kolejno\u015bci kategorie akt\u00f3w, kt\u00f3rych u\u017cywaj\u0105 agencje i deweloperzy (tytu\u0142 turecki, tytu\u0142 wymienny lub r\u00f3wnowa\u017cny, tytu\u0142y z przydzia\u0142u oraz tytu\u0142y TMD), etapy, przez kt\u00f3re przechodzi budynek, zanim mieszkanie otrzyma w\u0142asny akt, to, co pokazuje wyszukiwanie w Rejestrze Grunt\u00f3w i ile ono kosztuje, a tak\u017ce miejsce za\u015bwiadczenia o ostatecznym zatwierdzeniu (nihai tasvip) w ca\u0142ym procesie. Kilka opisanych ni\u017cej zasad zale\u017cy od dekretu z moc\u0105 ustawy (Decree-Law) 89\/2026, czyli dekretu Rady Ministr\u00f3w, kt\u00f3rego 90-dniowa wa\u017cno\u015b\u0107 ko\u0144czy si\u0119 oko\u0142o 5 listopada 2026 r., o ile parlament go nie uchwali, oraz od taryfy op\u0142at Rejestru Grunt\u00f3w, kt\u00f3ra obowi\u0105zuje tylko do 5 stycznia 2027 r.<\/p>\n

Przewodnik napisano dla czytelnika, kt\u00f3ry ma przed sob\u0105 konkretn\u0105 dzia\u0142k\u0119, dom lub apartament i chce wiedzie\u0107, jak sprawdzi\u0107 akt w\u0142asno\u015bci na Cyprze P\u00f3\u0142nocnym, zanim cokolwiek zap\u0142aci. Wyja\u015bnia roszczenia do mienia sprzed 1974 r., przez kt\u00f3re kategoria aktu ma znaczenie, a nast\u0119pnie zamienia teksty prawne w dwunastopunktow\u0105 list\u0119 kontroln\u0105 i tabel\u0119 dokument\u00f3w. Czyta tak\u017ce o\u015bwiadczenia o tytule na o\u015bmiu naszych stronach ofertowych, poniewa\u017c \u017cadna z nich nie podaje kategorii aktu, a to samo w sobie jest powodem, by o ni\u0105 zapyta\u0107. Liczby pochodz\u0105 z tekst\u00f3w urz\u0119dowych, od Komisji ds. W\u0142asno\u015bci Nieruchomej, z Instytutu Statystycznego i od rz\u0105du Wielkiej Brytanii, a ka\u017cda z nich jest opatrzona dat\u0105.<\/p>\n

Akt w\u0142asno\u015bci na Cyprze P\u00f3\u0142nocnym: najwa\u017cniejsze informacje w skr\u00f3cie<\/h2>\n

Poni\u017csza tabela zbiera w jednym miejscu punkty, kt\u00f3re wyja\u015bnia dalsza cz\u0119\u015b\u0107 przewodnika, tak aby czytelnik m\u00f3g\u0142 od razu zobaczy\u0107 odpowiedzi, a potem przej\u015b\u0107 do szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Opiera si\u0119 na w\u0142asnych komunikatach Rejestru Grunt\u00f3w, ustawie o kondominium (Condominium Law) 35\/2010, taryfie Rejestru Grunt\u00f3w opublikowanej w Resmi Gazete nr 197 z 7 pa\u017adziernika 2026 r. oraz na wykazie dokument\u00f3w Ministerstwa Spraw Wewn\u0119trznych.<\/p>\n

\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Pytanie<\/th>\nOdpowied\u017a na dzie\u0144 24 pa\u017adziernika 2026 r.<\/th>\nPodstawa<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Jak nazywa si\u0119 ten dokument?<\/td>\nKo\u00e7an (akt w\u0142asno\u015bci), wydawany przez Departament Rejestru Grunt\u00f3w i Katastru<\/td>\nUstawa 45\/2025, art. 5<\/td>\n<\/tr>\n
Kt\u00f3re urz\u0119dy si\u0119 tym zajmuj\u0105?<\/td>\nSze\u015b\u0107 oddzia\u0142\u00f3w okr\u0119gowych: Lefko\u015fa, Gazima\u011fusa, Girne, \u0130skele, G\u00fczelyurt i Lefke<\/td>\nUstawa 45\/2025, art. 4<\/td>\n<\/tr>\n
Gdzie mo\u017cna teraz dokona\u0107 przeniesienia w\u0142asno\u015bci, wpisa\u0107 hipotek\u0119 lub zleci\u0107 wyszukiwanie?<\/td>\nTylko w urz\u0119dzie okr\u0119gu, w kt\u00f3rym nieruchomo\u015b\u0107 jest zarejestrowana, na czas wdra\u017cania Web Tapu i nowego systemu TAKB\u0130S<\/td>\nKomunikat Rejestru Grunt\u00f3w z 15 lipca 2025 r.<\/td>\n<\/tr>\n
Czym jest dokument z wyszukiwania?<\/td>\nAra\u015ft\u0131rma belgesi: informacyjne zapytanie o w\u0142asno\u015b\u0107 dotycz\u0105ce osoby lub nieruchomo\u015bci<\/td>\nUstawa 45\/2025, art. 5 ust. 4; komunikat z 15 lipca 2025 r.<\/td>\n<\/tr>\n
Ile kosztuje wyszukiwanie dla jednej dzia\u0142ki?<\/td>\n220 TL przy zwyk\u0142ym odczytaniu taryfy (149 TL op\u0142aty za wniosek + 71 TL za informacj\u0119)<\/td>\nRG 197, 7 pa\u017adziernika 2026 r., poz. 9<\/td>\n<\/tr>\n
Czy mieszkanie musi mie\u0107 w\u0142asny tytu\u0142, zanim zostanie sprzedane?<\/td>\nTak, odr\u0119bny tytu\u0142 albo zarejestrowana s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 kat irtifak\u0131; w przeciwnym razie umowa jest niewa\u017cna (zasada nie dotyczy sytuacji, gdy nabywc\u0105 jest obywatel TRNC)<\/td>\nUstawa 35\/2010, art. 12 ust. 1 lit. B<\/td>\n<\/tr>\n
Jakie kategorie akt\u00f3w s\u0105 w u\u017cyciu?<\/td>\nTytu\u0142 turecki, tytu\u0142 wymienny lub r\u00f3wnowa\u017cny, tytu\u0142y z przydzia\u0142u i tytu\u0142y TMD<\/td>\nPraktyka agencji i deweloper\u00f3w; taryfa wymienia Final Disposition Certificates i Value Documents<\/td>\n<\/tr>\n
Do kiedy dawni w\u0142a\u015bciciele sprzed 1974 r. mog\u0105 sk\u0142ada\u0107 wnioski do Komisji ds. W\u0142asno\u015bci Nieruchomej?<\/td>\nDo 21 grudnia 2027 r.<\/td>\nUstawa 67\/2005, art. 4 ust. 1<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n

Czym jest akt w\u0142asno\u015bci na Cyprze P\u00f3\u0142nocnym (ko\u00e7an) i kto go wydaje<\/h2>\n

Tapu ve Kadastro Dairesi to organ pa\u0144stwowy, kt\u00f3ry prowadzi rejestr nieruchomo\u015bci. Ustawa 45\/2025 okre\u015bla jego struktur\u0119: cztery oddzia\u0142y centralne (Rejestr Grunt\u00f3w, Pomiary i Kataster, Badania Techniczne, Sprawy Prawne) oraz sze\u015b\u0107 oddzia\u0142\u00f3w okr\u0119gowych. Artyku\u0142 5 wylicza jego zadania, a kilka z nich ma bezpo\u015brednie znaczenie dla ka\u017cdego nabywcy. Departament przyjmuje przeniesienia w\u0142asno\u015bci w drodze sprzeda\u017cy, darowizny lub zamiany i wydaje ko\u00e7an osobie, kt\u00f3ra przejmuje nieruchomo\u015b\u0107 lub rejestruje now\u0105. Sporz\u0105dza odpis dla w\u0142a\u015bciciela, gdy ko\u00e7an zaginie. Rejestruje hipoteki i ich wykre\u015blenie. Rejestruje nakazane przez s\u0105d zaj\u0119cia (haciz) jako obci\u0105\u017cenia nieruchomo\u015bci d\u0142u\u017cnika. Na \u017c\u0105danie sporz\u0105dza r\u00f3wnie\u017c dokument badawczy (research document), kt\u00f3ry pokazuje, jakie nieruchomo\u015bci posiada wskazana osoba albo do kogo nale\u017cy wskazana nieruchomo\u015b\u0107.<\/p>\n

Ko\u00e7an identyfikuje grunt za pomoc\u0105 wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych administracyjnych. Pokazuje to ustawa o kondominium 35\/2010 (artyku\u0142 15): numer arkusza mapy (pafta), bloku (ada) i dzia\u0142ki (parsel), a tak\u017ce ksi\u0119g\u0119 rejestru (defter) i stron\u0119 (sayfa). Gdy sprzedawca lub deweloper podaje numer dzia\u0142ki, nabywca mo\u017ce poprosi\u0107 o te numery na pi\u015bmie, a nast\u0119pnie sprawdzi\u0107, czy te same numery widniej\u0105 w umowie, w pozwoleniu na budow\u0119 i w zatwierdzonym projekcie. Rozbie\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy nazw\u0105 projektu a dzia\u0142k\u0105 wskazan\u0105 w pozwoleniu to jeden z najprostszych problem\u00f3w do wychwycenia na tym etapie.<\/p>\n

Przewodnik agencji Tekce po\u015bwi\u0119cony weryfikacji aktu w\u0142asno\u015bci, zaktualizowany 30 czerwca 2026 r., wylicza, co powinna pokazywa\u0107 kopia aktu: numer parceli i dzia\u0142ki, po\u0142o\u017cenie, powierzchni\u0119 gruntu, nazwisko w\u0142a\u015bciciela, dat\u0119 rejestracji oraz urz\u0119dow\u0105 piecz\u0119\u0107 i podpisy. Ten sam przewodnik dodaje, \u017ce akt powinien te\u017c wskazywa\u0107, czy jest turecki, wymienny, czy nale\u017cy do innej klasyfikacji. Agencja jest \u017ar\u00f3d\u0142em wt\u00f3rnym, a nie organem urz\u0119dowym, wi\u0119c praktyczna zasada brzmi: kategori\u0119 odczytuje si\u0119 z dokumentu i z wpisu w Rejestrze Grunt\u00f3w, a nie z broszury.<\/p>\n

Zasada okr\u0119gu obowi\u0105zuj\u0105ca od lipca 2025 r.<\/h3>\n

W komunikacie z 15 lipca 2025 r. Rejestr Grunt\u00f3w poinformowa\u0142 opini\u0119 publiczn\u0105, \u017ce jego system automatyzacji Web Tapu i nowy TAKB\u0130S znajduj\u0105 si\u0119 w fazie przej\u015bciowej i testowej. Na ten czas wskaza\u0142, \u017ce przeniesienia w\u0142asno\u015bci w drodze sprzeda\u017cy, darowizny i zamiany, hipoteki, dokumenty badawcze oraz czynno\u015bci archiwalne i aktowe wykonuje si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w urz\u0119dzie okr\u0119gu, do kt\u00f3rego nale\u017cy nieruchomo\u015b\u0107, a nie w urz\u0119dzie innego okr\u0119gu. Departament zaleci\u0142 w\u0142a\u015bcicielom sprawdzenie okr\u0119gu nieruchomo\u015bci przed zaplanowaniem czynno\u015bci. Komunikat nie zawiera daty ko\u0144cowej, a wi\u0119c nie wiadomo, kiedy ta faza przej\u015bciowa si\u0119 zako\u0144czy. Dla nabywcy w Famagusta, \u0130skele lub Kyrenii oznacza to, \u017ce wyszukiwanie, przeniesienie w\u0142asno\u015bci i ewentualny wpis hipoteki s\u0105 zwi\u0105zane z rejestrem okr\u0119gowym, w kt\u00f3rym le\u017cy dana dzia\u0142ka, wi\u0119c biuro sprzedawcy lub dewelopera w innym mie\u015bcie nie mo\u017ce go zast\u0105pi\u0107. Kontekst okr\u0119gu przedstawia nasza strona miasta Famagusta<\/a>.<\/p>\n

Akt w\u0142asno\u015bci na Cyprze P\u00f3\u0142nocnym: cztery kategorie<\/h2>\n

Agencje i deweloperzy dziel\u0105 akty TRNC na kategorie wed\u0142ug historii gruntu sprzed wydania aktu. Dwa przepisy urz\u0119dowe wyja\u015bniaj\u0105, dlaczego ta historia ma znaczenie dla ka\u017cdego, kto sprawdza akt w\u0142asno\u015bci przed zakupem. Artyku\u0142 159 ust. 1 lit. b Konstytucji TRNC przekazuje pa\u0144stwu nieruchomo\u015bci, kt\u00f3re 13 lutego 1975 r. uznano za opuszczone lub kt\u00f3re ustawa p\u00f3\u017aniej sklasyfikowa\u0142a jako opuszczone albo bezpa\u0144skie, niezale\u017cnie od tego, co pokazuje rejestr, a artyku\u0142 159 ust. 4 stanowi, \u017ce osoby powo\u0142uj\u0105ce si\u0119 na uzasadnione prawa do takiego mienia mog\u0105 je wykaza\u0107 w trybie i na zasadach odszkodowania okre\u015blonych ustaw\u0105. Artyku\u0142 tymczasowy 1 ust. 2 Konstytucji zastrzega obywatelom TRNC, kt\u00f3rzy zostawili nieruchomo\u015bci na po\u0142udniu wyspy, prawo do ubiegania si\u0119 u pa\u0144stwa o mienie o r\u00f3wnowa\u017cnej warto\u015bci. Konstytucja nie wymienia Grek\u00f3w cypryjskich, wi\u0119c zwi\u0105zek tych przepis\u00f3w z dawnymi gruntami greckocypryjskimi jest wnioskiem wynikaj\u0105cym z brzmienia przepis\u00f3w i z tego, jak odczyta\u0142 je Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka.<\/p>\n

Taryfa Rejestru Grunt\u00f3w z 7 pa\u017adziernika 2026 r. potwierdza w ca\u0142kiem praktyczny spos\u00f3b, \u017ce rejestr rozr\u00f3\u017cnia wi\u0119cej ni\u017c jeden rodzaj wpisu. Wycenia rejestracje grunt\u00f3w posiadanych na podstawie Final Disposition Certificates (Kesin Tasarruf Belgeleri) wydanych na mocy ustawy o mieszkalnictwie, podziale grunt\u00f3w i mieniu r\u00f3wnowa\u017cnym, a odr\u0119bnie wycenia przeniesienia punkt\u00f3w posiadanych na podstawie Value Documents (Mal De\u011fer Belgeleri) na poziomie 4% przy sprzeda\u017cy. Poni\u017csza tabela podsumowuje, jak kategorie opisano w \u017ar\u00f3d\u0142ach u\u017cytych w tym przewodniku. Opisy przypisano ich \u017ar\u00f3d\u0142om, poniewa\u017c \u017cadne z nich nie jest definicj\u0105 ustawow\u0105; dla konkretnej dzia\u0142ki dowodem s\u0105 akt i raport z wyszukiwania.<\/p>\n

\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Kategoria<\/th>\nJak jest opisywana<\/th>\nPytanie do sprzedawcy lub prawnika<\/th>\n\u0179r\u00f3d\u0142o opisu<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Tytu\u0142 turecki (T\u00fcrk ko\u00e7an\u0131)<\/td>\nGrunt zarejestrowany przed 1974 r. na w\u0142a\u015bciciela tureckocypryjskiego lub innego w\u0142a\u015bciciela nieb\u0119d\u0105cego Grekiem cypryjskim<\/td>\nCzy istnieje nieprzerwany \u0142a\u0144cuch w\u0142a\u015bcicieli sprzed 1974 r.? Czy odm\u00f3wiono kiedykolwiek zgody na zakup tego gruntu?<\/td>\nIn Your Pocket; wskaz\u00f3wki rz\u0105du Wielkiej Brytanii dotycz\u0105ce zgody<\/td>\n<\/tr>\n
Tytu\u0142 wymienny lub r\u00f3wnowa\u017cny (e\u015fde\u011fer)<\/td>\nGrunt nale\u017c\u0105cy dawniej do Grek\u00f3w cypryjskich, przydzielony Turkom cypryjskim w zamian za mienie, kt\u00f3re zostawili na po\u0142udniu<\/td>\nKto by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem dzia\u0142ki przed 1974 r.? Czy kto\u015b z\u0142o\u017cy\u0142 wniosek do Komisji ds. W\u0142asno\u015bci Nieruchomej?<\/td>\nIn Your Pocket; Konstytucja TRNC, art. tymczasowy 1 ust. 2; wskaz\u00f3wki rz\u0105du Wielkiej Brytanii<\/td>\n<\/tr>\n
Tytu\u0142 z przydzia\u0142u (tahsis)<\/td>\nGrunt przydzielony przez Pa\u0144stwo osobom fizycznym, w tym wojskowym i osobom wysiedlonym w 1974 r.<\/td>\nNa jakiej podstawie dokonano przydzia\u0142u i co akt zapisuje o dawnym w\u0142a\u015bcicielu?<\/td>\nIn Your Pocket<\/td>\n<\/tr>\n
Tytu\u0142 TMD<\/td>\nSkr\u00f3t u\u017cywany przez deweloper\u00f3w i agencje dla kolejnej grupy tytu\u0142\u00f3w wydanych przez Pa\u0144stwo na dawnych gruntach greckocypryjskich<\/td>\nCo dok\u0142adnie oznacza ten skr\u00f3t w tym akcie i co pokazuje wpis w Rejestrze Grunt\u00f3w?<\/td>\nNasz przewodnik o statusie prawnym z 2024 r.; praktyka deweloper\u00f3w<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n

Tytu\u0142 turecki<\/h3>\n

W j\u0119zyku handlowym tytu\u0142 turecki to grunt zarejestrowany przed 1974 r. na Turka cypryjskiego albo na innego w\u0142a\u015bciciela, kt\u00f3ry nie by\u0142 Grekiem cypryjskim. In Your Pocket opisuje go jako kategori\u0119, do kt\u00f3rej nie przylega \u017cadne konkurencyjne roszczenie sprzed 1974 r. Obowi\u0105zuj\u0105 dwa zastrze\u017cenia. Po pierwsze, tytu\u0142 turecki nie omija zezwolenia na zakup dla cudzoziemc\u00f3w: wskaz\u00f3wki rz\u0105du Wielkiej Brytanii dotycz\u0105ce nieruchomo\u015bci, ostatnio zaktualizowane 27 listopada 2019 r., stwierdzaj\u0105, \u017ce zgoda dla zagranicznego nabywcy mo\u017ce zosta\u0107 odm\u00f3wiona nawet w przypadku gruntu z tytu\u0142em tureckim sprzed 1974 r. i \u017ce nie trzeba podawa\u0107 powodu. Po drugie, kategoria informuje nabywc\u0119 o historii, a nie o hipotekach czy pozwoleniach na budow\u0119, kt\u00f3re s\u0105 odr\u0119bnymi wpisami i odr\u0119bnymi kontrolami.<\/p>\n

Tytu\u0142 wymienny lub r\u00f3wnowa\u017cny<\/h3>\n

Tytu\u0142 wymienny (e\u015fde\u011fer ko\u00e7an) to grunt, kt\u00f3ry przed 1974 r. nale\u017ca\u0142 do Grek\u00f3w cypryjskich i zosta\u0142 przydzielony Turkowi cypryjskiemu jako r\u00f3wnowa\u017cny mieniu, kt\u00f3re ta osoba zostawi\u0142a na po\u0142udniu. Podstaw\u0105 prawn\u0105 jest przepis konstytucyjny o mieniu r\u00f3wnowa\u017cnym oraz ustawa o mieszkalnictwie, podziale grunt\u00f3w i mieniu r\u00f3wnowa\u017cnym. In Your Pocket podaje, \u017ce tytu\u0142y wymienne s\u0105 cz\u0119ste w nowszych inwestycjach i \u017ce Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka od 2010 r. traktuje Komisj\u0119 ds. W\u0142asno\u015bci Nieruchomej jako krajowy \u015brodek ochrony prawnej, ale nazywa to zabezpieczeniem, a nie gwarancj\u0105 przed przysz\u0142ymi roszczeniami. Wskaz\u00f3wki rz\u0105du Wielkiej Brytanii wskazuj\u0105 grunty wymienne, razem z tym, co nazywaj\u0105 gruntami z darowizny (gift land), jako rodzaj, kt\u00f3ry nale\u017cy wa\u017cy\u0107 najostro\u017cniej, poniewa\u017c rozstrzygni\u0119cie sporu mog\u0142oby zwr\u00f3ci\u0107 mienie pierwotnemu w\u0142a\u015bcicielowi z odszkodowaniem lub bez. Nasz przewodnik z 2024 r. po kategoriach na tej stronie opisuje grunt wymienny w tych samych s\u0142owach i nale\u017cy czyta\u0107 go razem ze \u017ar\u00f3d\u0142ami przywo\u0142anymi w tym artykule, aby por\u00f3wna\u0107 oba opisy.<\/p>\n

Tytu\u0142y z przydzia\u0142u i tytu\u0142y TMD<\/h3>\n

Tytu\u0142y z przydzia\u0142u (tahsis) In Your Pocket opisuje jako grunty, kt\u00f3re pa\u0144stwo przydzieli\u0142o osobom fizycznym, w tym wojskowym i osobom wysiedlonym w 1974 r. Nasz przewodnik o statusie prawnym z 2024 r. opisuje tytu\u0142y TMD jako grunty, kt\u00f3re przed 1974 r. nale\u017ca\u0142y do Grek\u00f3w cypryjskich, a nast\u0119pnie zosta\u0142y przekazane tureckim uchod\u017acom i wojskowym na podstawie akt\u00f3w wydanych przez rz\u0105d TRNC. W j\u0119zyku handlowym oba terminy cz\u0119\u015bciowo si\u0119 pokrywaj\u0105, a deweloperzy u\u017cywaj\u0105 skr\u00f3tu TMD bez jednolitej definicji. Dlatego praktyczne pytanie nie dotyczy etykiety, lecz wpisu: co zapisano w Rejestrze Grunt\u00f3w o tym, jak dzia\u0142ka przesz\u0142a od w\u0142a\u015bciciela sprzed 1974 r. na pa\u0144stwo i od pa\u0144stwa na sprzedawc\u0119, oraz kto jest got\u00f3w z\u0142o\u017cy\u0107 takie o\u015bwiadczenie na pi\u015bmie?<\/p>\n

Dlaczego kategoria aktu ma znaczenie: roszczenia sprzed 1974 r. i IPC<\/h2>\n

Kategoria ma znaczenie z powodu roszcze\u0144 os\u00f3b, kt\u00f3re przed 1974 r. by\u0142y w\u0142a\u015bcicielami grunt\u00f3w na p\u00f3\u0142nocy wyspy. Sytuacj\u0119 opisuj\u0105 trzy instrumenty urz\u0119dowe. Komisja ds. W\u0142asno\u015bci Nieruchomej (Immovable Property Commission, IPC) powsta\u0142a na podstawie ustawy 67\/2005 po wyroku Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka w sprawie Xenides-Arestis v. Turkey i rozpocz\u0119\u0142a prac\u0119 17 marca 2006 r. Rozpatruje wnioski o restytucj\u0119, odszkodowanie i wymian\u0119. Wed\u0142ug ustawy wnioskodawca musi wykaza\u0107 ponad wszelk\u0105 uzasadnion\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, \u017ce nieruchomo\u015b\u0107 by\u0142a 20 lipca 1974 r. zarejestrowana na niego lub na jego przodka oraz \u017ce wed\u0142ug ksi\u0105g Rejestru Grunt\u00f3w nikt inny nie ma zarejestrowanych praw. Odszkodowanie opiera si\u0119 na warto\u015bci rynkowej z 1974 r. powi\u0119kszonej o utrat\u0119 mo\u017cliwo\u015bci korzystania, a tekst skonsolidowany dopuszcza sk\u0142adanie wniosk\u00f3w do 21 grudnia 2027 r.<\/p>\n

Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka w decyzji Wielkiej Izby o dopuszczalno\u015bci w sprawie Demopoulos and Others v. Turkey z 1 marca 2010 r. uzna\u0142, \u017ce ustawa 67\/2005 i IPC zapewniaj\u0105 dost\u0119pny i skuteczny \u015brodek ochrony, i uzna\u0142 skargi za niedopuszczalne tam, gdzie skar\u017c\u0105cy z niego nie skorzystali. Trybuna\u0142 przyj\u0105\u0142, \u017ce restytucja mo\u017ce by\u0107 ograniczona sytuacj\u0105 os\u00f3b trzecich, a decyzja nie oznacza uznania TRNC. Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej w sprawie Apostolides v Orams (sprawa C-420\/07, 28 kwietnia 2009 r.) orzek\u0142, \u017ce wyrok s\u0105du z obszaru kontrolowanego przez rz\u0105d, nakazuj\u0105cy nabywcom opuszczenie gruntu na p\u00f3\u0142nocy, kt\u00f3ry uznano za nale\u017c\u0105cy do w\u0142a\u015bciciela greckocypryjskiego, musi zosta\u0107 uznany i wykonany w innych pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich. Wskaz\u00f3wki rz\u0105du Wielkiej Brytanii powtarzaj\u0105 to dla brytyjskich nabywc\u00f3w: post\u0119powania mog\u0105 toczy\u0107 si\u0119 przed s\u0105dami Republiki Cypru, a wykonania mo\u017cna dochodzi\u0107 gdzie indziej w UE, w tym w Wielkiej Brytanii, i dodaj\u0105, \u017ce co najmniej jedna sprawa zosta\u0142a wykonana w Wielkiej Brytanii.<\/p>\n

Co podaje Komisja<\/h3>\n

IPC publikuje na swojej stronie g\u0142\u00f3wnej bie\u017c\u0105ce statystyki. Poni\u017csze liczby pochodz\u0105 z dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych dat, wi\u0119c zmian\u0119 mi\u0119dzy nimi mo\u017cna odczyta\u0107 wprost z tabeli.<\/p>\n

\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Statystyka IPC<\/th>\nStan na 2 pa\u017adziernika 2026 r.<\/th>\nStan na 23 pa\u017adziernika 2026 r.<\/th>\nZmiana w ci\u0105gu 21 dni<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Z\u0142o\u017cone wnioski<\/td>\n8\u00a0807<\/td>\n8\u00a0820<\/td>\n+13<\/td>\n<\/tr>\n
Zako\u0144czone wnioski<\/td>\n3\u00a0757<\/td>\n3\u00a0787<\/td>\n+30<\/td>\n<\/tr>\n
Przyznane odszkodowania<\/td>\n768\u00a0594\u00a0023 GBP<\/td>\n783\u00a0124\u00a0123 GBP<\/td>\n+14\u00a0530\u00a0100 GBP<\/td>\n<\/tr>\n
Decyzje o restytucji<\/td>\n7<\/td>\n7<\/td>\n0<\/td>\n<\/tr>\n
Decyzje o restytucji i odszkodowaniu<\/td>\n8<\/td>\n8<\/td>\n0<\/td>\n<\/tr>\n
Decyzje o wymianie i odszkodowaniu<\/td>\n2<\/td>\n2<\/td>\n0<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n

Rachunek jest prosty i ka\u017cdy mo\u017ce go powt\u00f3rzy\u0107 na podstawie liczb ze strony Komisji. Spo\u015br\u00f3d 8\u00a0820 wniosk\u00f3w zako\u0144czono 3\u00a0787, czyli 3\u00a0787 \/ 8\u00a0820 = 42,9%, co oznacza 5\u00a0033 otwartych (8\u00a0820 – 3\u00a0787). Komisja podaje tak\u017ce jedn\u0105 decyzj\u0119 o restytucji po rozstrzygni\u0119ciu kwestii cypryjskiej i jedn\u0105 o restytucji cz\u0119\u015bciowej. Po zsumowaniu wszystkich pi\u0119ciu kategorii na stronie (7 + 8 + 2 + 1 + 1) otrzymujemy 19 decyzji dotycz\u0105cych restytucji lub wymiany, co stanowi 0,5% z 3\u00a0787 spraw zako\u0144czonych (19 \/ 3\u00a0787 = 0,50%). Strona nie podaje szczeg\u00f3\u0142owo, jak zako\u0144czy\u0142y si\u0119 pozosta\u0142e sprawy zako\u0144czone. Liczby te opisuj\u0105 wnioski z\u0142o\u017cone i rozstrzygni\u0119te, a nie liczb\u0119 dzia\u0142ek w jakiejkolwiek kategorii, i nie pokazuj\u0105, ilu akt\u00f3w w\u0142asno\u015bci to dotyczy\u0142o.<\/p>\n

Strona Republiki Cypru zajmuje w tej sprawie inne stanowisko. W artykule Cyprus Mail z 15 wrze\u015bnia 2025 r. g\u0142\u00f3wny negocjator Republiki zosta\u0142 zacytowany, jak m\u00f3wi, \u017ce sprzeda\u017c drugiego aktu w\u0142asno\u015bci na nieruchomo\u015b\u0107 nale\u017c\u0105c\u0105 do w\u0142a\u015bciciela greckocypryjskiego jest dzia\u0142alno\u015bci\u0105 nielegaln\u0105 i \u017ce nabywcy mog\u0105 ponie\u015b\u0107 konsekwencje prawne, je\u015bli prawowity w\u0142a\u015bciciel wytoczy pow\u00f3dztwo; ten sam artyku\u0142 opisuje aresztowania w Republice os\u00f3b podejrzanych o zabudowywanie lub sprzedawanie takiego gruntu. Jest to wypowied\u017a jednej ze stron, przytoczona przez gazet\u0119, a nie ustalenie s\u0105du ani organu niezale\u017cnego, i cytujemy j\u0105 tu tylko po to, by pokaza\u0107, \u017ce problem jest aktualny. Przepis kodeksu karnego Republiki obowi\u0105zuj\u0105cy od 20 pa\u017adziernika 2006 r. opisuj\u0105 wskaz\u00f3wki rz\u0105du Wielkiej Brytanii jako przest\u0119pstwo kupna, sprzeda\u017cy, wynajmu, promowania lub obci\u0105\u017cania hipotek\u0105 nieruchomo\u015bci bez zgody zarejestrowanego w\u0142a\u015bciciela, zagro\u017cone kar\u0105 do 7 lat. Pe\u0142niejsz\u0105 analiz\u0119 ryzyka zawiera nasz artyku\u0142 o ryzyku zakupu nieruchomo\u015bci na Cyprze P\u00f3\u0142nocnym<\/a>.<\/p>\n

Od aktu dzia\u0142ki do aktu mieszkania: kat irtifak\u0131 i kat m\u00fclkiyeti<\/h2>\n

Nabywca apartamentu rzadko posiada akt ca\u0142ej dzia\u0142ki. Ustawa o kondominium 35\/2010 (tekst skonsolidowany ze zmianami 40\/2024 i 49\/2026, datowany 2 lipca 2026 r.) tworzy etapy, przez kt\u00f3re przechodzi budynek, i decyduje o tym, co nabywca mo\u017ce posiada\u0107 na ka\u017cdym z nich.<\/p>\n

\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Etap<\/th>\nCo jest zarejestrowane<\/th>\nCo to oznacza dla nabywcy<\/th>\nUstawa 35\/2010<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
1. Ko\u00e7an dzia\u0142ki<\/td>\nGrunt na nazwisko w\u0142a\u015bciciela, z numerami arkusza, bloku i dzia\u0142ki<\/td>\nPokazuje w\u0142a\u015bciciela gruntu i ka\u017cd\u0105 hipotek\u0119 na ca\u0142ej dzia\u0142ce; odr\u0119bny lokal jeszcze nie istnieje<\/td>\nArt. 15 ust. 2<\/td>\n<\/tr>\n
2. Kat irtifak\u0131 (s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 pi\u0119trowa)<\/td>\nZarejestrowana s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 dla ka\u017cdego przysz\u0142ego lokalu, z jego udzia\u0142em w gruncie, na dzia\u0142ce, na kt\u00f3rej budynek jest niedoko\u0144czony lub jeszcze nie powsta\u0142; wymaga projektu podzia\u0142u i planu zarz\u0105dzania<\/td>\nLokal istnieje w rejestrze, zanim budynek zostanie uko\u0144czony; posiadacz mo\u017ce obci\u0105\u017cy\u0107 go hipotek\u0105 tylko w zakresie s\u0142u\u017cebno\u015bci<\/td>\nArt. 12 ust. 7, art. 16 ust. 1-2<\/td>\n<\/tr>\n
3. Kat m\u00fclkiyeti (tytu\u0142 kondominium)<\/td>\nKa\u017cdy lokal otrzymuje w\u0142asn\u0105 stron\u0119 w rejestrze kondominium i staje si\u0119 odr\u0119bn\u0105 nieruchomo\u015bci\u0105<\/td>\nW\u0142a\u015bciciel otrzymuje tytu\u0142 oraz po\u015bwiadczon\u0105 kopi\u0119 cz\u0119\u015bci zatwierdzonego projektu dotycz\u0105cej lokalu<\/td>\nArt. 15 ust. 4-5<\/td>\n<\/tr>\n
4. Termin konwersji<\/td>\nUko\u0144czony budynek ze s\u0142u\u017cebno\u015bci\u0105 kat irtifak\u0131 trzeba przekszta\u0142ci\u0107 w kat m\u00fclkiyeti w ci\u0105gu roku od dokumentu zatwierdzaj\u0105cego<\/td>\nJe\u015bli tego nie zrobiono, ka\u017cdy wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciel mo\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do s\u0105du o przekszta\u0142cenie<\/td>\nArt. 16 ust. 4<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n

Szczeg\u00f3lnej uwagi wymagaj\u0105 trzy przepisy tej ustawy. Artyku\u0142 12 ust. 1 lit. B stanowi, \u017ce sprzeda\u017c lub przeniesienie nieruchomo\u015bci w okr\u0119gowym Rejestrze Grunt\u00f3w mo\u017cna zawrze\u0107 tylko wtedy, gdy nieruchomo\u015b\u0107 ma w\u0142asny akt albo ustanowiono kat irtifak\u0131; umowa zawarta inaczej jest niewa\u017cna. Zasada nie dotyczy sytuacji, gdy nabywc\u0105 jest obywatel TRNC. Artyku\u0142 12 ust. 8 czyni przest\u0119pstwem sprzeda\u017c nieruchomo\u015bci bez takiego statusu lub pomoc w takiej sprzeda\u017cy, z grzywn\u0105 do 500-krotno\u015bci miesi\u0119cznej p\u0142acy minimalnej brutto w dniu skazania; przy p\u0142acy 70\u00a0893 TL obowi\u0105zuj\u0105cej od 1 lipca 2026 r. wynosi to 500 x 70\u00a0893 TL = 35\u00a0446\u00a0500 TL. Artyku\u0142 14 wylicza, co jest potrzebne do ustanowienia tytu\u0142u kondominium: projekt architektoniczny zatwierdzony przez w\u0142adze publiczne, plan zarz\u0105dzania oraz wykaz lokali pokazuj\u0105cy udzia\u0142 w gruncie, rodzaj i numer ka\u017cdego lokalu.<\/p>\n

Dla nabywc\u00f3w zagranicznych to samo wymaganie zawiera ustawa 52\/2008, art. 8 ust. 2: przed z\u0142o\u017ceniem wniosku o zezwolenie na zakup dla lokalu musi zosta\u0107 ustanowiony tytu\u0142 kondominium lub s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107. Dekret z moc\u0105 ustawy 89\/2026 dopuszcza przez dwa lata od wej\u015bcia w \u017cycie wniosek na podstawie pozwolenia na budow\u0119 lub zatwierdzenia planowania (Planning Approval) z Departamentu Planowania Miejskiego tam, gdzie nie da\u0142o si\u0119 ustanowi\u0107 tytu\u0142u kondominium. Dop\u00f3ki ten dekret obowi\u0105zuje, lokal oferowany na tej podstawie nie ma jeszcze w\u0142asnego aktu, wi\u0119c nale\u017cy zapyta\u0107, na kt\u00f3rej z trzech \u015bcie\u017cek znajduje si\u0119 lokal (tytu\u0142 kondominium, s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 albo tymczasowa alternatywa) i kiedy akt ma zosta\u0107 wydany. Dekret wprowadza tak\u017ce 10-letnie za\u015bwiadczenie o u\u017cytkowaniu (kullan\u0131m belgesi) dla um\u00f3w przekraczaj\u0105cych ustawowe prawo nabycia, przy czym w\u0142asno\u015b\u0107 pozostaje przy sprzedawcy. Za\u015bwiadczenie o u\u017cytkowaniu nie jest aktem w\u0142asno\u015bci. Kolejno\u015b\u0107 zakupu, kt\u00f3ra otacza wszystkie te kroki, opisuje nasz przewodnik krok po kroku, jak kupi\u0107 nieruchomo\u015b\u0107 na Cyprze P\u00f3\u0142nocnym<\/a>.<\/p>\n

Wyszukiwanie w Rejestrze Grunt\u00f3w (Tapu) przy sprawdzaniu aktu w\u0142asno\u015bci na Cyprze P\u00f3\u0142nocnym<\/h2>\n

Wyszukiwanie to g\u0142\u00f3wne narz\u0119dzie, kt\u00f3rym w praktyce sprawdza si\u0119 akt w\u0142asno\u015bci na Cyprze P\u00f3\u0142nocnym. Komunikat Rejestru Grunt\u00f3w z 15 lipca 2025 r. wymienia je jako \u201eAra\u015ft\u0131rma belgesi d\u00fczenlenmesi: bilgi ama\u00e7l\u0131 m\u00fclkiyet sorgusu\u201d, czyli informacyjne zapytanie o w\u0142asno\u015b\u0107. Ustawa 45\/2025 opisuje dokument badawczy jako pokazuj\u0105cy, jakie nieruchomo\u015bci posiada wskazana osoba albo do kogo nale\u017cy wskazana nieruchomo\u015b\u0107. Tekce opisuje ten proces jako formalny wniosek, zwykle sk\u0142adany przez prawnika, kt\u00f3ry daje po\u015bwiadczony raport z wykazem zarejestrowanego w\u0142a\u015bciciela, danych nieruchomo\u015bci, hipotek, ogranicze\u0144 i innych obci\u0105\u017ce\u0144. Agencja twierdzi, \u017ce koszt wyszukiwania jest na og\u00f3\u0142 niski w stosunku do warto\u015bci nieruchomo\u015bci.<\/p>\n

Koszt podaje oficjalna taryfa, wi\u0119c nie trzeba opiera\u0107 si\u0119 na szacunkach agencji. Pozycja 9 taryfy Rejestru Grunt\u00f3w w Resmi Gazete nr 197 (7 pa\u017adziernika 2026 r.) ustala op\u0142at\u0119 za wniosek 149 TL za ka\u017cd\u0105 wie\u015b, miasto lub dzielnic\u0119, w kt\u00f3rej le\u017c\u0105 nieruchomo\u015bci, 71 TL za ka\u017cd\u0105 informacj\u0119 do ustalenia i 71 TL za informacje o ka\u017cdej dodatkowej dzia\u0142ce. Przy zwyk\u0142ym odczytaniu wyszukiwanie dla jednej dzia\u0142ki z jednym zapytaniem kosztuje 149 + 71 = 220 TL, a druga dzia\u0142ka w tej samej wsi dodaje 71 TL, co daje 149 + 71 + 71 = 291 TL. Taryfa jest tym wykazem, kt\u00f3ry Rada Ministr\u00f3w uczyni\u0142a wa\u017cnym do 5 stycznia 2027 r., wi\u0119c podane kwoty s\u0105 datowane i po tym terminie mog\u0105 si\u0119 zmieni\u0107.<\/p>\n

\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Us\u0142uga Rejestru Grunt\u00f3w<\/th>\nOp\u0142ata (TL)<\/th>\nUwagi<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Wniosek o dokument badawczy (za wie\u015b, miasto lub dzielnic\u0119)<\/td>\n149<\/td>\nPoz. 9 ust. 1 lit. A<\/td>\n<\/tr>\n
Ka\u017cda ustalana informacja<\/td>\n71<\/td>\nPoz. 9 ust. 1 lit. B<\/td>\n<\/tr>\n
Informacje o ka\u017cdej dodatkowej dzia\u0142ce<\/td>\n71<\/td>\nPoz. 9 ust. 2<\/td>\n<\/tr>\n
Po\u015bwiadczony odpis ko\u00e7an, za\u015bwiadczenia o hipotece lub dokumentu zaj\u0119cia<\/td>\n149<\/td>\nPoz. 13 ust. 5<\/td>\n<\/tr>\n
Obs\u0142uga przeniesienia w\u0142asno\u015bci lub hipoteki w urz\u0119dzie innym ni\u017c okr\u0119g rejestracji<\/td>\n149 za czynno\u015b\u0107<\/td>\nPoz. 5; zob. zasada okr\u0119gu wy\u017cej<\/td>\n<\/tr>\n
Zapis dokumentu z\u0142o\u017conego w celu zapobie\u017cenia przeniesieniu lub hipotece albo umowy sprzeda\u017cy na podstawie ustawy o sprzeda\u017cy grunt\u00f3w (wykonanie zobowi\u0105zania) (Cap. 232)<\/td>\n271<\/td>\nPoz. 7<\/td>\n<\/tr>\n
Wpis hipoteki<\/td>\n1% zad\u0142u\u017cenia, p\u0142atne przez kredytobiorc\u0119<\/td>\nPoz. 4<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n

Czego raport nie pokazuje<\/h3>\n

Wyszukiwanie pokazuje to, co zapisano w rejestrze, a nie sam budynek. Nie m\u00f3wi nabywcy, czy konstrukcja na dzia\u0142ce odpowiada pozwoleniu, czy wydano ostateczne zatwierdzenie, czy deweloper jest winien podatki lub op\u0142aty za przy\u0142\u0105cza, ani czy sprzedawca ma pe\u0142nomocnictwo obejmuj\u0105ce sprzeda\u017c. Na te pytania odpowiadaj\u0105 odr\u0119bne dokumenty, kt\u00f3re nabywca musi uzyska\u0107 osobno i kt\u00f3re om\u00f3wiono w sekcjach o pozwoleniach i na li\u015bcie kontrolnej poni\u017cej. Wyszukiwanie odzwierciedla te\u017c dat\u0119, w kt\u00f3rej je sporz\u0105dzono, wi\u0119c drugie wyszukiwanie tu\u017c przed p\u0142atno\u015bci\u0105 pokazuje, czy po pierwszym co\u015b zarejestrowano. Op\u0142ata Rejestru Grunt\u00f3w za w\u0142asn\u0105 rejestracj\u0119 nabywcy to osobna pozycja, om\u00f3wiona w naszym przewodniku po podatkach i op\u0142atach przy nieruchomo\u015bciach na Cyprze P\u00f3\u0142nocnym<\/a>.<\/p>\n

Weryfikacja dzia\u0142ki, w\u0142a\u015bciciela i obci\u0105\u017ce\u0144<\/h2>\n

Weryfikacja zaczyna si\u0119 od najprostszego pytania, czyli od to\u017csamo\u015bci. Nazwisko sprzedawcy w raporcie z wyszukiwania musi zgadza\u0107 si\u0119 z osob\u0105 lub sp\u00f3\u0142k\u0105, kt\u00f3ra podpisuje umow\u0119, a je\u015bli w imieniu w\u0142a\u015bciciela podpisuje pe\u0142nomocnik, trzeba zbada\u0107 pe\u0142nomocnictwo. W przypadku sprzedawcy b\u0119d\u0105cego sp\u00f3\u0142k\u0105 wyszukiwanie pokazuje sp\u00f3\u0142k\u0119 jako zarejestrowanego w\u0142a\u015bciciela; dyrektorzy i udzia\u0142owcy sp\u00f3\u0142ki nale\u017c\u0105 do spraw prawnika. Gdy zarejestrowanym w\u0142a\u015bcicielem jest deweloper, pierwsze pytanie brzmi, czy lokal zosta\u0142 wydzielony przez kat irtifak\u0131 lub kat m\u00fclkiyeti, poniewa\u017c sam wpis dzia\u0142ki nie pokazuje lokalu.<\/p>\n

Dalej id\u0105 wpisy, kt\u00f3re ograniczaj\u0105 uprawnienia w\u0142a\u015bciciela do rozporz\u0105dzania nieruchomo\u015bci\u0105. Hipoteka (ipotek) rejestruje obci\u0105\u017cenie gruntu na rzecz kredytodawcy; bankowa hipoteka dewelopera na dzia\u0142ce mo\u017ce przetrwa\u0107 do czasu wykre\u015blenia, a wskaz\u00f3wki rz\u0105du Wielkiej Brytanii wymieniaj\u0105 hipoteki, kt\u00f3re deweloperzy ustanowili na gruncie, w\u015br\u00f3d powracaj\u0105cych problem\u00f3w na Cyprze. Tekce wylicza jako czerwone flagi zad\u0142u\u017cenie dewelopera zwi\u0105zane z gruntem, niezap\u0142acone podatki, spory o w\u0142asno\u015b\u0107, naruszenia planowania, roszczenia hipoteczne niewyczyszczone przed przeniesieniem oraz adnotacje lub ograniczenia blokuj\u0105ce przeniesienie do zako\u0144czenia procedury zatwierdzaj\u0105cej. Zaj\u0119cie nakazane przez s\u0105d (haciz) lub zakaz rozporz\u0105dzania jest r\u00f3wnie\u017c rejestrowane przez Rejestr Grunt\u00f3w na podstawie ustawy 45\/2025, a taryfa wycenia wpis dokument\u00f3w z\u0142o\u017conych w celu zatrzymania przeniesienia lub hipoteki. Praktyczne \u017c\u0105danie, kt\u00f3re nabywca mo\u017ce skierowa\u0107 do sprzedawcy, to pisemny wykaz ka\u017cdego wpisu na dzia\u0142ce i na lokalu oraz pisemny dow\u00f3d wykre\u015blenia ka\u017cdego obci\u0105\u017cenia, kt\u00f3re ma zosta\u0107 wyczyszczone przed przeniesieniem.<\/p>\n

Wpisy i ograniczenia dotycz\u0105ce zagranicznych nabywc\u00f3w<\/h3>\n

Niekt\u00f3re ograniczenia wynikaj\u0105 ze strony nabywcy. Na podstawie ustawy 52\/2008 \u017cadnych grunt\u00f3w rolnych ani le\u015bnych nie mo\u017cna sprzedawa\u0107 cudzoziemcom, a cudzoziemcy nie mog\u0105 nabywa\u0107 nieruchomo\u015bci w strefach zakazanych wojskowych pierwszego stopnia ani w wojskowych strefach bezpiecze\u0144stwa. Cudzoziemcy mog\u0105 posiada\u0107 \u0142\u0105cznie nie wi\u0119cej ni\u017c 7% powierzchni kt\u00f3regokolwiek okr\u0119gu i 3% powierzchni kraju. Cudzoziemiec nie mo\u017ce kupi\u0107 udzia\u0142owego aktu w\u0142asno\u015bci (hisse ko\u00e7an\u0131) w gruncie, a w przypadku apartamentu lub domu wolnostoj\u0105cego udzia\u0142owy akt mo\u017ce kupi\u0107 \u0142\u0105cznie najwy\u017cej trzech zagranicznych os\u00f3b fizycznych. Zgodnie z dekretem projekt mieszkaniowy w strefie zabudowy nie mo\u017ce by\u0107 sprzedany cudzoziemcom w wi\u0119cej ni\u017c 80%. Sprzedawca, kt\u00f3ry sprzedaje ponad te limity, pope\u0142nia przest\u0119pstwo z art. 16, zagro\u017cone grzywn\u0105 do 500-krotno\u015bci miesi\u0119cznej p\u0142acy minimalnej brutto. Zasady te szczeg\u00f3\u0142owo wyja\u015bnia nasz przewodnik o tym, czy cudzoziemcy mog\u0105 kupowa\u0107 nieruchomo\u015bci na Cyprze P\u00f3\u0142nocnym<\/a>.<\/p>\n

Rejestracja umowy<\/h3>\n

Zgodnie z dekretem zagraniczny nabywca musi w ci\u0105gu miesi\u0105ca zarejestrowa\u0107 ostemplowan\u0105 umow\u0119 sprzeda\u017cy w okr\u0119gowym Rejestrze Grunt\u00f3w (Tapu Amirli\u011fi), osobi\u015bcie, przez prawnika lub przez pe\u0142nomocnika, po tym jak kupuj\u0105cy i sprzedaj\u0105cy uiszcz\u0105 podatki i op\u0142aty nale\u017cne od sprzeda\u017cy, i musi w tym samym terminie z\u0142o\u017cy\u0107 w Ministerstwie Spraw Wewn\u0119trznych wniosek o zezwolenie na zakup; w przeciwnym razie umowa jest z mocy prawa niewa\u017cna. Dekret ustala jeden rok od opublikowania zezwolenia w Resmi Gazete na podpisanie przeniesienia w\u0142asno\u015bci i 75 dni roboczych na zap\u0142at\u0119 op\u0142at za przeniesienie, podczas gdy skonsolidowany tekst ustawy 52\/2008 na mevzuat.gov.ct.tr podaje sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy i 60 dni roboczych. Ma to znaczenie dla tytu\u0142u w\u0142asno\u015bci, poniewa\u017c nabywca, kt\u00f3ry ma tylko zarejestrowan\u0105 umow\u0119, nie otrzyma\u0142 jeszcze ko\u00e7an na w\u0142asne nazwisko.<\/p>\n

Pozwolenia na budow\u0119 i ostateczne zatwierdzenie (nihai tasvip)<\/h2>\n

Czysty rejestr to nie to samo co uko\u0144czony i zatwierdzony budynek. Instytut Statystyczny TRNC wyja\u015bnia w publikacji Construction and Parcel Statistics 2025 (opublikowanej w pa\u017adzierniku 2026 r.), \u017ce jego dane opracowuje si\u0119 z formularzy wype\u0142nianych przez gminy i urz\u0119dy okr\u0119gowe tylko dla bud\u00f3w, kt\u00f3re otrzyma\u0142y za\u015bwiadczenie o ostatecznym zatwierdzeniu (nihai tasvip \u015fahadetname). Za\u015bwiadczenia wydawane przez gminy Lefko\u015fa, Gazima\u011fusa, Girne, G\u00fczelyurt, \u0130skele i Lefke obejmuj\u0105 budynki w granicach gmin, a te wydawane przez urz\u0119dy okr\u0119gowe (Kaymakaml\u0131k) obejmuj\u0105 wsie. Innymi s\u0142owy, nihai tasvip to moment, w kt\u00f3rym TRNC uznaje budynek za uko\u0144czony i zatwierdzony, a nabywca mo\u017ce zapyta\u0107, kt\u00f3ry organ wyda\u0142 je dla konkretnego bloku.<\/p>\n

Biuletyn podaje te\u017c liczb\u0119 lokali mieszkalnych, kt\u00f3re w 2025 r. otrzyma\u0142y ostateczne zatwierdzenie, wed\u0142ug okr\u0119g\u00f3w, co pozwala uj\u0105\u0107 w liczby lokaln\u0105 skal\u0119 uko\u0144czonego i zatwierdzonego budownictwa mieszkaniowego. S\u0105 to liczby zatwierdze\u0144, a nie sprzeda\u017cy, i nie m\u00f3wi\u0105, kto kupi\u0142 lokale ani na jakich warunkach.<\/p>\n

\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Okr\u0119g<\/th>\nLokale mieszkalne w miastach<\/th>\nLokale mieszkalne na wsi<\/th>\nRazem<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
Lefko\u015fa<\/td>\n887<\/td>\n245<\/td>\n1\u00a0132<\/td>\n<\/tr>\n
Gazima\u011fusa (Famagusta)<\/td>\n538<\/td>\n954<\/td>\n1\u00a0492<\/td>\n<\/tr>\n
Girne (Kyrenia)<\/td>\n344<\/td>\n1\u00a0460<\/td>\n1\u00a0804<\/td>\n<\/tr>\n
\u0130skele<\/td>\n204<\/td>\n351<\/td>\n555<\/td>\n<\/tr>\n
G\u00fczelyurt<\/td>\n74<\/td>\n1<\/td>\n75<\/td>\n<\/tr>\n
Lefke<\/td>\n94<\/td>\nbrak danych<\/td>\n94<\/td>\n<\/tr>\n
Wszystkie okr\u0119gi<\/td>\n2\u00a0141<\/td>\n3\u00a0011<\/td>\n5\u00a0152<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n

Sumy obliczono tu z danych okr\u0119gowych: miasta 887 + 538 + 344 + 204 + 94 + 74 = 2\u00a0141; wie\u015b 245 + 954 + 1\u00a0460 + 351 + 1 = 3\u00a0011; razem 5\u00a0152. Girne, Gazima\u011fusa i \u0130skele odpowiadaj\u0105 za 1\u00a0804 + 1\u00a0492 + 555 = 3\u00a0851 z 5\u00a0152, czyli 74,7%. Instytut podaje r\u00f3wnie\u017c w tym samym biuletynie, \u017ce liczba obiekt\u00f3w miejskich z ostatecznym zatwierdzeniem spad\u0142a o 0,7%, a ich powierzchnia o 17,9% w por\u00f3wnaniu z 2024 r., podczas gdy obiekty wiejskie zwi\u0119kszy\u0142y si\u0119 o 35,5% pod wzgl\u0119dem liczby i o 39% pod wzgl\u0119dem powierzchni.<\/p>\n

O co zapyta\u0107 dewelopera lub sprzedawc\u0119<\/h3>\n

Pytania wynikaj\u0105 wprost z dokument\u00f3w, o kt\u00f3rych by\u0142a mowa wy\u017cej. W przypadku lokalu b\u0119d\u0105cego jeszcze w budowie nabywca mo\u017ce poprosi\u0107 o pozwolenie na budow\u0119 (numer i dat\u0119), zatwierdzony projekt, odniesienie do kat irtifak\u0131 lub tytu\u0142u kondominium, plan zarz\u0105dzania oraz dow\u00f3d dewelopera, \u017ce pozwolenie odpowiada rodzajowi, powierzchni i blokowi lokalu wskazanym w umowie. W przypadku uko\u0144czonego budynku dochodz\u0105 za\u015bwiadczenie o ostatecznym zatwierdzeniu, to\u017csamo\u015b\u0107 organu, kt\u00f3ry je wyda\u0142, oraz potwierdzenie, \u017ce w\u0142asny akt lokalu zosta\u0142 lub zostanie wydany, wraz z dat\u0105. Wskaz\u00f3wki rz\u0105du Wielkiej Brytanii wymieniaj\u0105 problemy spotykane na ca\u0142ym Cyprze, kt\u00f3re maj\u0105 tu zastosowanie i kt\u00f3re warto przej\u015b\u0107 po kolei: prawnik dzia\u0142aj\u0105cy zar\u00f3wno dla sprzedawcy, jak i dla wykonawcy, budowa bez w\u0142a\u015bciwych pozwole\u0144, plany p\u0142atno\u015bci pomini\u0119te w umowach, trudno\u015bci z uzyskaniem ko\u0144cowych za\u015bwiadcze\u0144 o uko\u0144czeniu i akt\u00f3w w\u0142asno\u015bci oraz hipoteki deweloper\u00f3w na gruncie. Gdy lokal sprzedaje si\u0119, zanim budynek ma pozwolenia, harmonogram p\u0142atno\u015bci nale\u017cy por\u00f3wna\u0107 z dostarczeniem tych dokument\u00f3w, co rozwija nasz artyku\u0142 o zakupie nieruchomo\u015bci off plan na Cyprze P\u00f3\u0142nocnym<\/a>.<\/p>\n

Akt w\u0142asno\u015bci na Cyprze P\u00f3\u0142nocnym krok po kroku: lista kontrolna<\/h2>\n

Poni\u017csza lista zamienia teksty prawne w kolejno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144. Jest informacyjn\u0105 list\u0105 kontroln\u0105 opart\u0105 na komunikacie Rejestru Grunt\u00f3w, ustawach 35\/2010, 45\/2025 i 52\/2008, dekrecie z 2026 r., wykazie Ministerstwa Spraw Wewn\u0119trznych i wskaz\u00f3wkach rz\u0105du Wielkiej Brytanii. Nie jest porad\u0105 prawn\u0105 i nie zast\u0119puje opinii prawnika, a prawnik zarejestrowany w okr\u0119gu, w kt\u00f3rym le\u017cy nieruchomo\u015b\u0107, dostosuje j\u0105 do konkretnej sprawy.<\/p>\n

    \n
  1. Uzyskaj na pi\u015bmie identyfikatory: okr\u0119g, wie\u015b, numery arkusza, bloku i dzia\u0142ki, numer lokalu oraz udzia\u0142 lokalu w gruncie.<\/li>\n
  2. Ustal, kt\u00f3ry urz\u0105d okr\u0119gowy prowadzi rejestr, poniewa\u017c przeniesienia w\u0142asno\u015bci, hipoteki i wyszukiwania wykonuje si\u0119 obecnie tylko tam.<\/li>\n
  3. Wybierz prawnika niezale\u017cnego od sprzedawcy, agenta i dewelopera; wskaz\u00f3wki brytyjskie ostrzegaj\u0105 przed prawnikami dzia\u0142aj\u0105cymi zar\u00f3wno dla sprzedawcy, jak i dla wykonawcy.<\/li>\n
  4. Zle\u0107 dokument badawczy dla dzia\u0142ki i lokalu i por\u00f3wnaj zarejestrowanego w\u0142a\u015bciciela ze stron\u0105, kt\u00f3ra podpisze umow\u0119.<\/li>\n
  5. Odczytaj kategori\u0119 z kopii aktu i zapytaj, kto by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem gruntu przed 1974 r. i jak przeszed\u0142 na obecnego w\u0142a\u015bciciela.<\/li>\n
  6. Wypisz ka\u017cd\u0105 hipotek\u0119, zaj\u0119cie, zakaz i adnotacj\u0119 oraz uzyskaj pisemne wykre\u015blenie ka\u017cdej, kt\u00f3ra musi zosta\u0107 wyczyszczona przed przeniesieniem.<\/li>\n
  7. Potwierd\u017a, \u017ce dok\u0142adnie ten lokal ma w\u0142asny akt, kat irtifak\u0131 albo tytu\u0142 kondominium, lub \u017ce znajduje si\u0119 na tymczasowej \u015bcie\u017cce pozwolenia na budow\u0119, kt\u00f3r\u0105 dekret dopuszcza na dwa lata.<\/li>\n
  8. Sprawd\u017a pozwolenie na budow\u0119 i zatwierdzony projekt pod k\u0105tem rodzaju i powierzchni lokalu w umowie oraz popro\u015b o za\u015bwiadczenie o ostatecznym zatwierdzeniu, je\u015bli budynek jest uko\u0144czony.<\/li>\n
  9. Sprawd\u017a ograniczenia po stronie nabywcy: rodzaj i liczb\u0119 nieruchomo\u015bci, ograniczenia dotycz\u0105ce grunt\u00f3w i stref, limity 7% i 3% oraz limit 80% sprzeda\u017cy cudzoziemcom w projektach mieszkaniowych.<\/li>\n
  10. Wpisz plan p\u0142atno\u015bci i zobowi\u0105zania dotycz\u0105ce tytu\u0142u do umowy, ka\u017c ostemplowa\u0107 umow\u0119 i zarejestruj j\u0105 w okr\u0119gowym Rejestrze Grunt\u00f3w w ci\u0105gu miesi\u0105ca, sk\u0142adaj\u0105c jednocze\u015bnie wniosek o zezwolenie na zakup.<\/li>\n
  11. Zapisz terminy: przeniesienie w\u0142asno\u015bci w ci\u0105gu roku od opublikowania zezwolenia i op\u0142aty w ci\u0105gu 75 dni roboczych wed\u0142ug dekretu, sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy i 60 dni roboczych wed\u0142ug tekstu skonsolidowanego.<\/li>\n
  12. Powt\u00f3rz wyszukiwanie tu\u017c przed ostateczn\u0105 p\u0142atno\u015bci\u0105, a nast\u0119pnie sprawd\u017a, czy ko\u00e7an wystawiono na nazwisko nabywcy oraz czy podatki i przy\u0142\u0105cza zosta\u0142y uregulowane.<\/li>\n<\/ol>\n

    Dokumenty do zebrania<\/h3>\n

    Tabela wylicza dokumenty, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 na li\u015bcie kontrolnej, urz\u0105d, kt\u00f3ry wydaje ka\u017cdy z nich, co pokazuje oraz o co powinna sk\u0142oni\u0107 nabywc\u0119 ewentualna luka. Sam wykaz Ministerstwa Spraw Wewn\u0119trznych dla wniosku o zezwolenie na zakup \u017c\u0105da petycji, formularza informacyjnego, kopii paszportu lub dowodu to\u017csamo\u015bci, kopii aktu w\u0142asno\u015bci, planu sytuacyjnego z zaznaczon\u0105 powierzchni\u0105, orygina\u0142u za\u015bwiadczenia o niekaralno\u015bci wnioskodawcy i kopii umowy, wi\u0119c kilka z tych papier\u00f3w i tak jest potrzebnych.<\/p>\n

    \n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
    Dokument<\/th>\nWystawca<\/th>\nCo pokazuje<\/th>\nLuka powinna sk\u0142oni\u0107 do pytania<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n
    Dokument badawczy (ara\u015ft\u0131rma belgesi)<\/td>\nOkr\u0119gowy urz\u0105d Rejestru Grunt\u00f3w<\/td>\nZarejestrowany w\u0142a\u015bciciel, hipoteki, ograniczenia, obci\u0105\u017cenia<\/td>\nDlaczego nazwisko sprzedawcy r\u00f3\u017cni si\u0119 od zarejestrowanego w\u0142a\u015bciciela?<\/td>\n<\/tr>\n
    Kopia ko\u00e7an<\/td>\nOkr\u0119gowy urz\u0105d Rejestru Grunt\u00f3w<\/td>\nIdentyfikatory dzia\u0142ki i lokalu, w\u0142a\u015bciciel, kategoria<\/td>\nJaka to kategoria i na jakiej historii si\u0119 opiera?<\/td>\n<\/tr>\n
    Wpis kat irtifak\u0131 lub kat m\u00fclkiyeti<\/td>\nOkr\u0119gowy urz\u0105d Rejestru Grunt\u00f3w<\/td>\n\u017be lokal istnieje jako odr\u0119bny zarejestrowany lokal z udzia\u0142em w gruncie<\/td>\nKiedy lokal b\u0119dzie mia\u0142 w\u0142asny akt?<\/td>\n<\/tr>\n
    Pozwolenie na budow\u0119 i zatwierdzony projekt<\/td>\nGmina lub urz\u0105d okr\u0119gowy<\/td>\n\u017be budynek i lokal by\u0142y dozwolone<\/td>\nCzy pozwolenie wymienia ten sam projekt, blok i rodzaj lokalu?<\/td>\n<\/tr>\n
    Za\u015bwiadczenie o ostatecznym zatwierdzeniu (nihai tasvip)<\/td>\nGmina lub urz\u0105d okr\u0119gowy<\/td>\n\u017be uko\u0144czony budynek zosta\u0142 zatwierdzony<\/td>\nCzy zosta\u0142o wydane i przez kogo?<\/td>\n<\/tr>\n
    Wykre\u015blenie hipoteki<\/td>\nKredytodawca, wpisane w Rejestrze Grunt\u00f3w<\/td>\n\u017be obci\u0105\u017cenie gruntu zosta\u0142o usuni\u0119te<\/td>\nCzy obci\u0105\u017cenie zostanie wyczyszczone przed przeniesieniem?<\/td>\n<\/tr>\n
    Ostemplowana, zarejestrowana umowa sprzeda\u017cy<\/td>\nDepartament Podatkowy; Rejestr Grunt\u00f3w<\/td>\n\u017be umowa jest w aktach w ramach terminu jednego miesi\u0105ca<\/td>\nCzy zacz\u0105\u0142 ju\u017c biec termin jednego miesi\u0105ca?<\/td>\n<\/tr>\n
    Zezwolenie na zakup<\/td>\nRada Ministr\u00f3w za po\u015brednictwem Ministerstwa Spraw Wewn\u0119trznych<\/td>\n\u017be zagraniczny nabywca mo\u017ce naby\u0107 nieruchomo\u015b\u0107<\/td>\nKt\u00f3ry termin zaczyna biec od opublikowania?<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/figure>\n

    Czerwone flagi w dokumentacji aktu w\u0142asno\u015bci na Cyprze P\u00f3\u0142nocnym<\/h2>\n

    Czerwone flagi to wzorce, kt\u00f3re powinny sk\u0142oni\u0107 do wstrzymania si\u0119 i uzyskania pisemnej odpowiedzi, a nie dow\u00f3d wady samego aktu. Poni\u017csze sygna\u0142y powtarzaj\u0105 si\u0119 w \u017ar\u00f3d\u0142ach urz\u0119dowych i agencyjnych u\u017cytych w tym przewodniku i dlatego warto je mie\u0107 przed oczami przy ka\u017cdej transakcji.<\/p>\n