ثبت ازدواج اتباع خارجی در ترکیه: قوانین و مراحل سال ۲۰۲۶

ثبت ازدواج اتباع خارجی در ترکیه: قوانین و مراحل سال ۲۰۲۶

تا تاریخ ۵ نوامبر ۲۰۲۶، ثبت ازدواج اتباع خارجی در ترکیه یک رویهٔ مدنی است که دفترهای ازدواج شهرداری‌ها و ادارات ثبت احوال انجام می‌دهند. متن‌های حاکم عبارت‌اند از قانون مدنی (قانون شمارهٔ ۴۷۲۱، مواد ۱۲۴ تا ۱۴۴)، قانون خدمات ثبت احوال (شمارهٔ ۵۴۹۰)، آیین‌نامهٔ ازدواج (Evlendirme Yönetmeliği) و، برای این پرسش که قانون کدام کشور تعیین می‌کند فردی برای ازدواج آزاد است یا نه، قانون حقوق بین‌الملل خصوصی و آیین دادرسی (شمارهٔ ۵۷۱۸). وقتی یکی از زوجین خارجی باشد، ماده ۲۲ قانون شمارهٔ ۵۴۹۰ اختیار ازدواج را فقط به دفترهای ازدواج شهرداری‌ها و مدیران ثبت احوال می‌دهد؛ بنابراین درخواست باید به یکی از همین دفاتر تسلیم شود، نه به مفتی و نه به مختار محله.

این راهنما توضیح می‌دهد چه کسانی می‌توانند ازدواج کنند، هر گروه از اتباع معمولاً چه مدارکی می‌آورد، آپوستیل، قانونی‌سازی و ترجمهٔ رسمی چگونه عمل می‌کنند، مراحل به چه ترتیبی است، مراسم مدنی و مراسم مذهبی چه تفاوتی دارند، هر مدرک چه مدتی اعتبار دارد، کدام هزینه‌ها منبع رسمی دارند، یک ازدواج چگونه در ترکیه یا در خارج از کشور ثبت می‌شود، درخواست‌ها چرا رد می‌شوند و قانون شمارهٔ ۶۴۵۸ و قانون شمارهٔ ۵۹۰۱ دربارهٔ اجازهٔ اقامت و تابعیت همسر خارجی چه می‌گویند. قواعد از فردی به فرد دیگر، از تابعیتی به تابعیت دیگر و از شهرداری‌ای به شهرداری دیگر فرق می‌کند؛ بنابراین ثبت ازدواج اتباع خارجی در ترکیه ممکن است در دو دفتر مختلف متفاوت باشد و برگه‌های شهرداری‌هایی که در ادامه نقل شده‌اند نمونه‌هایی هستند که در ۵ نوامبر ۲۰۲۶ دریافت شده‌اند، نه فهرستی سراسری. هر قاعده و هر مبلغ همراه با منبع و تاریخ خود آمده است. در ادامه برای هر موضوع نخست حکم قانونی آمده و سپس نمونه‌های عملی دفترهای ازدواج، تا تفاوت میان متن قانون و رویهٔ دفترها روشن بماند.

چارچوب حقوقی ثبت ازدواج اتباع خارجی در ترکیه

حقوق ازدواج در ترکیه لایه‌لایه عمل می‌کند. قانون مدنی شرایط ماهوی و شکل مراسم را تعیین می‌کند. قانون شمارهٔ ۵۷۱۸ به مأمور می‌گوید اهلیت را باید طبق قانون کدام کشور سنجید. قانون شمارهٔ ۵۴۹۰ و آیین‌نامهٔ ازدواج، که اداره کل امور ثبت احوال و تابعیت آن را در nvi.gov.tr منتشر می‌کند، جزئیات اجرایی را فراهم می‌کنند: فرم درخواست، پروندهٔ مدارک، متن مراسم و اعلام به دفتر ثبت. پس از پایان مراسم نیز دو قانون دیگر اهمیت پیدا می‌کنند: قانون شمارهٔ ۶۴۵۸ برای اجازهٔ اقامت و قانون شمارهٔ ۵۹۰۱ برای تابعیت. جدول زیر مقرراتی را فهرست می‌کند که در عمل بیشترین وزن را دارند.

نسخهٔ آیین‌نامهٔ ازدواج در nvi.gov.tr اصلاحیه‌ها را تا ۲۸ نوامبر ۲۰۱۷ نشان می‌دهد، و دستورالعمل ۱۸ فوریهٔ ۲۰۱۵ اداره کل تغییرات سال ۲۰۱۴ را توضیح می‌دهد؛ تغییراتی که فتوکپی کارت شناسایی را از پرونده حذف کرد و این قاعده را تثبیت کرد که زوجین باید با هم درخواست بدهند. دفتر ازدواج علاوه بر متن آیین‌نامه، نامه‌های وزارتی هم دریافت می‌کند؛ یکی از این نامه‌ها، مربوط به سال ۲۰۲۴، در بخش مربوط به ردّ درخواست‌ها شرح داده شده است. به بیان ساده، متن آیین‌نامه چارچوب را می‌سازد و نامه‌های وزارتی و برگه‌های شهرداری‌ها نحوهٔ اجرای آن را در هر دفتر شکل می‌دهند.

ماده ۱۳ قانون شمارهٔ ۵۷۱۸ برای هر متقاضی خارجی پیامد عملی دارد. اینکه شخصی اهلیت ازدواج دارد یا نه و آیا مانعی وجود دارد، بر پایهٔ قانون ملی خود او در لحظهٔ ازدواج سنجیده می‌شود، در حالی که خود مراسم از شکل ترکیه‌ای پیروی می‌کند. به همین دلیل دفتر ازدواج از طرف خارجی مدرکی از مراجع کشور متبوعش می‌خواهد که نام، نام والدین، تاریخ تولد، وضعیت تأهل و نبود مانع را نشان دهد. آیین‌نامهٔ ازدواج این مدرک را گواهی اهلیت ازدواج (evlenme ehliyet belgesi) می‌نامد، و یادداشتی در راهنمای بازرسی اداره کل برای دفترهای ازدواج می‌افزاید که اگر قانون ملی یک زن خارجی پس از طلاق مهلت انتظاری نداشته باشد، مهلت ۳۰۰ روزهٔ ترکیه دربارهٔ او اجرا نمی‌شود.

چه کسی می‌تواند در ترکیه ازدواج کند: شرایط و موانع

آیین‌نامهٔ ازدواج، ازدواج را قراردادی مدنی میان یک زن و یک مرد تعریف می‌کند که در برابر مأمور صالح منعقد می‌شود. یک شهروند ترکیه و یک خارجی، یا دو خارجی با تابعیت یکسان یا متفاوت، می‌توانند در برابر مأمور ازدواج ترکیه ازدواج کنند (ماده ۱۲ آیین‌نامه). دو خارجی هم‌تابعیت، در صورتی که قانون ملی‌شان چنین اختیاری به نمایندگی کشورشان در ترکیه بدهد، می‌توانند به‌جای آن در برابر نمایندگی خودشان ازدواج کنند؛ اینکه کشور دیگر در آن صورت ازدواج را به رسمیت بشناسد یا نه، به قواعد خود آن کشور بستگی دارد. مواد قانون مدنی دربارهٔ ازدواج برای خارجی‌ها هیچ مدت اقامتی مقرر نکرده‌اند، اما دفترهای ازدواج دلیل اقامت قانونی را می‌خواهند که در ادامه بررسی می‌شود.

قانون مدنی شرایط و موانع را برمی‌شمارد. جدول زیر مواد را همان‌گونه که در ۵ نوامبر ۲۰۲۶ در mevzuat.gov.tr آمده بود خلاصه می‌کند.

دربارهٔ سن، آیین‌نامهٔ ازدواج، در نسخه‌ای که اداره کل منتشر کرده است، مقرر می‌دارد که فرد ۱۸ ساله‌ای که تحت قیمومت نیست بدون رضایت هیچ‌کس ازدواج می‌کند، فرد ۱۷ ساله به رضایت یکی از والدین یا قیم نیاز دارد و فرد ۱۶ ساله به اجازهٔ قاضی. برای متقاضی خارجی، حداقل سن و شرایط اهلیت از قانون ملی‌ای می‌آید که ماده ۱۳ قانون شمارهٔ ۵۷۱۸ به آن ارجاع می‌دهد؛ به همین دلیل گواهی مرجع کشور متبوع در مرکز کار قرار دارد.

مهلت انتظار شایستهٔ توضیح است، چون اغلب اشتباه نقل می‌شود. ماده ۱۳۲ قانون مدنی از ۳۰۰ روز سخن می‌گوید که از پایان ازدواج شمرده می‌شود، و آیین‌نامه (ماده ۱۵) این مدت را از تاریخ حکم طلاق یا ابطال یا از تاریخ فوت شوهر محاسبه می‌کند. اگر زنی در این مهلت قرار داشته باشد، دفتر ازدواج بدون حکم دادگاه که مهلت را برمی‌دارد پیش نمی‌رود، و برگه‌های شهرداری‌هایی مانند Derince این حکم را در شمار مدارک اضافی فهرست می‌کنند. متن قانون مدنی در mevzuat.gov.tr در ۵ نوامبر ۲۰۲۶ هنوز همین عبارت ۳۰۰ روز را دارد.

دربارهٔ سلامت، قانون مدنی گزارش می‌خواهد و بیماری‌ها را برنمی‌شمارد. راهنمای پیش از ازدواج وزارت بهداشت در سال ۲۰۱۳ قانون بهداشت عمومی (شمارهٔ ۱۵۹۳) را نقل می‌کند که بر اساس آن سیفلیس، سوزاک، شانکروئید، جذام و بیماری روانی مانع ازدواج‌اند و سل مسری پیشرفته ازدواج را شش ماه به تعویق می‌اندازد. صرع و بیماری‌های مشابه، که صفحه‌های اینترنتی قدیمی آن‌ها را مانع ذکر می‌کنند، در مواد قانون مدنی که در بالا آمد دیده نمی‌شوند. برگه‌های شهرداری‌ها می‌افزایند که گزارش باید از پزشک خانواده باشد، با عکس و مهر، و گزارش بیمارستان دولتی یا خصوصی برای اینکه پذیرفته شود نیاز به تأیید پزشک خانواده دارد.

مدارک ثبت ازدواج اتباع خارجی در ترکیه

ماده ۲۰ آیین‌نامهٔ ازدواج محتوای پروندهٔ ازدواج را تعیین می‌کند: اظهارنامه (beyanname)، گزارش سلامت، برگهٔ رضایت در جایی که لازم است، عکس‌ها، و یا گواهی ثبت احوال یا گواهی اهلیت. برای خارجی‌ها، آیین‌نامه مدرکی را به‌عنوان گواهی می‌پذیرد که مراجع مرکزی یا محلی کشور متبوع صادر کرده باشند، نام، نام خانوادگی، نام والدین، تاریخ تولد و نبود مانع را نشان دهد و به شیوهٔ درست تصدیق شده باشد. مدارک صادرشده از سوی کنسولگری‌های افتخاری پذیرفته نمی‌شود. مشخصات گذرنامه، گواهی و ترجمه‌ها باید حرف به حرف با هم یکی باشند؛ دو شهرداری در استانبول تصریح می‌کنند که حتی یک حرف یا نویسهٔ متفاوت روند را متوقف می‌کند.

تعداد عکس‌ها نشان می‌دهد فهرست‌های عملی تا چه اندازه با هم فرق دارند. Derince در Kocaeli برای زوج‌های ترکیه‌ای فهرستی منتشر کرده که سه عکس می‌خواهد، و چهار عکس هنگامی که اجازهٔ ازدواج درخواست شود؛ Fatih در استانبول از متقاضیان خارجی پنج عکس می‌خواهد و می‌گوید عکس‌های بیومتریک معتبر نیستند؛ Arnavutköy، آن هم در استانبول، چهار عکس می‌خواهد. آیین‌نامه قواعد کیفیت را تعیین می‌کند و تعداد را نه. هر کس که درخواست می‌دهد باید تعداد را از برگهٔ دفتری بگیرد که مراسم در آن برگزار خواهد شد.

وکالت‌نامه می‌تواند در مرحلهٔ درخواست جای حضور فیزیکی یکی از طرفین را بگیرد، به شرط آنکه وکیل، موکل و همسر آینده را نام ببرد و بگوید که برای رویهٔ ازدواج داده شده است (ماده ۱۷ آیین‌نامه). اما نمی‌تواند جای حضور در مراسم را بگیرد: ماده ۲۷ آیین‌نامه تصریح می‌کند که ازدواج با وکالت ممکن نیست. از زمان اصلاحات سال ۲۰۱۴، زوجین با هم به دفتر محل سکونت یکی از خود درخواست می‌دهند و دفترها درخواست جداگانه را نمی‌پذیرند.

گروه‌های کشوری: گواهی اهلیت چگونه به دفتر ازدواج می‌رسد

مرحله‌ای که بیش از همه میان متقاضیان فرق می‌کند، منشأ و تصدیق گواهی اهلیت است. برگه‌های شهرداری‌های ترکیه متقاضیان خارجی را بر اساس اینکه کشور متبوعشان این مدرک را چگونه صادر می‌کند و کدام معاهدات اجرا می‌شوند، در گروه‌هایی دسته‌بندی می‌کنند. جدول زیر برگه‌های شهرداری‌های Fatih، Bağcılar، Arnavutköy و Melikgazi را با صفحه‌های نمایندگی‌های خارجی که نام برده شده‌اند ترکیب می‌کند؛ همهٔ این منابع در ۵ نوامبر ۲۰۲۶ دریافت شده‌اند.

برگهٔ Fatih برای سه تابعیت قاعده‌ای می‌افزاید: از شهروندان ایران، عراق و مراکش خواسته می‌شود گواهی مجرد بودن همراه با عکس را از کنسولگری در استانبول بگیرند. همین برگه نشان می‌دهد که یک مدرک واحد بسته به محل زندگی خارجی ممکن است مسیرهای متفاوتی را طی کند، و به همین دلیل صفحهٔ اینترنتی مرجع کشور متبوع اهمیت دارد. چند نمونه دامنهٔ آنچه نمایندگی‌ها منتشر می‌کنند را نشان می‌دهد. کنسولگری لهستان در ترکیه، در صفحه‌ای به تاریخ ۲ ژانویهٔ ۲۰۲۶، گواهی‌ای صادر می‌کند که نشان می‌دهد قانون لهستان ازدواج را مجاز می‌داند، با هزینهٔ USD ۷۱ و ظرف ۱۴ روز از درخواست، و برای مدارک وضعیت مدنی همسر آیندهٔ صادرشده بیرون از ترکیه آپوستیل یا قانونی‌سازی می‌خواهد و اعتبار شش‌ماهه را اعلام می‌کند. صفحهٔ دولت هلند برای ترکیه گواهی‌ای را توصیف می‌کند که در قالب فرم استاندارد چندزبانه به زبان‌های هلندی، انگلیسی، فرانسوی و آلمانی صادر می‌شود، با هزینهٔ EUR ۳۰، مدت رسیدگی به‌طور متوسط حدود ۱۰ روز کاری و اعتبار شش‌ماهه. صفحهٔ الگوی دولت بریتانیا به تاریخ ۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴ توضیح می‌دهد که اتباع بریتانیا که در بریتانیا زندگی می‌کنند پیش از سفر اظهاری سوگندی را در برابر دفتر اسناد رسمی یا مأمور سوگند ادا می‌کنند و آن را آپوستیل می‌کنند؛ کسانی که از پیش در ترکیه هستند آن را در یک سفارت یا کنسولگری بریتانیا انجام می‌دهند. به عبارت دیگر، پرسش اصلی این است که مدرک در کجا صادر شده و کشور صادرکننده با ترکیه در کدام معاهده مشترک است.

طرف ترکیه‌ای زوج به هیچ مدرک خارجی نیاز ندارد. برای شهروند ترکیه، دفتر ازدواج گواهی یا رونوشتی از دفتر ثبت احوال می‌گیرد، و دفترهایی که از سامانهٔ تبادل اطلاعات هویتی استفاده می‌کنند آن را به‌صورت الکترونیکی دریافت می‌کنند. دستورالعمل ۱۸ فوریهٔ ۲۰۱۵ اداره کل می‌افزاید که وقتی شهروند ترکیه در خارج از کشور در برابر مراجع خارجی با یک خارجی ازدواج می‌کند، اداره ثبت احوال یا نمایندگی ترکیه بنا به درخواست گواهی اهلیت چندزبانه صادر می‌کند.

آپوستیل، قانونی‌سازی و ترجمه

آپوستیل گواهی واحدی است که مرجع کشور صادرکنندهٔ مدرک به آن الصاق می‌کند. ترکیه از ۲۹ سپتامبر ۱۹۸۵ به کنوانسیون آپوستیل لاهه متعهد شده است و جدول وضعیت کنفرانس لاهه، که آخرین بار در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ به‌روزرسانی شده، ۱۳۰ طرف متعاهد را فهرست می‌کند. مدرکی از یکی از این کشورها که آپوستیل داشته باشد، بدون تصدیق بیشتر نزد مراجع ترکیه قابل استفاده است، و وزارت امور خارجه در برگهٔ واحد تصدیق خود می‌گوید مدرکِ دارای آپوستیل را وزارت دوباره تصدیق نمی‌کند. وزارت می‌افزاید که استانداری‌ها و فرمانداری‌های شهرستان مراجع ترکیه‌ای هستند که بر مدارک ترکیه آپوستیل می‌زنند.

برای مدارک کشورهایی که بیرون از کنوانسیون هستند، برگهٔ وزارت دو مسیر را شرح می‌دهد. در مسیر اول، مدرک ابتدا توسط وزارت امور خارجهٔ کشور صادرکننده و سپس توسط سفارت یا کنسولگری ترکیه در همان کشور تصدیق می‌شود، که ترجمهٔ رسمی ترکی انجام‌شده در خارج را نیز تأیید می‌کند؛ پس از آن مدرک بدون مرحلهٔ دیگری در ترکیه قابل استفاده است. در مسیر دوم، مدرک توسط وزارت امور خارجهٔ کشور صادرکننده و توسط نمایندگی آن کشور در ترکیه تصدیق می‌شود؛ سپس تأیید نمایندگی را وزارت در آنکارا تصدیق می‌کند، یا استانداری اگر نمایندگی در شهر دیگری باشد، و مدرک در ترکیه ترجمه و در دفتر اسناد رسمی تأیید می‌شود. واحد تصدیق وزارت با وقت قبلی از طریق tasdik.mfa.gov.tr کار می‌کند.

ترجمه قاعدهٔ خودش را دارد. پرسش‌های متداول Goc.gov.tr می‌گوید مدرک دارای آپوستیل که نزد نهادهای ترکیه به کار می‌رود به ترجمهٔ رسمی ترکی نیاز دارد که دفتر اسناد رسمی تأیید کرده باشد، و برگهٔ Bağcılar می‌افزاید ترجمه در ترکیه انجام می‌شود، حتی اگر ترجمه‌ای از خارج وجود داشته باشد. گواهی ترجمه‌شده، ترجمهٔ گذرنامه و اصل گذرنامه باید در همهٔ جزئیات با هم همخوان باشند. درس عملی برگه‌های شهرداری‌ها این است که املای نام‌ها، ترتیب نام‌های کوچک و حروف‌نویسی تاریخ‌ها نقاط معمولی‌اند که پرونده در آن‌ها متوقف می‌شود. به عبارت دیگر، هر ناهمخوانی کوچک میان اصل و ترجمه می‌تواند کل پرونده را معلق کند.

کنوانسیون شمارهٔ ۲۰ کمیسیون بین‌المللی ثبت احوال بیشتر این مراحل را برای کشورهای عضو حذف می‌کند. گواهی آن به دو زبان یا بیشتر چاپ می‌شود، با نمادهایی که روی فرم توضیح داده شده‌اند، امضا و مهر مرجع صادرکننده را دارد، اعتبارش به شش ماه از تاریخ صدور محدود است (ماده ۷) و در قلمرو کشورهای عضو از قانونی‌سازی یا هر تشریفات معادل معاف است (ماده ۱۰). بر اساس جدول وضعیت CIEC، ترکیه کنوانسیون را در ۱۰ مارس ۱۹۸۹ تصویب کرد، و اظهاریه‌ای که سپرده است، دفترهای ثبت احوال در ترکیه و نمایندگی‌های کنسولی ترکیه در خارج را مراجع صادرکننده نام می‌برد.

مراحل گام‌به‌گام ثبت ازدواج اتباع خارجی در ترکیه

ترتیب زیر از قانون مدنی، آیین‌نامهٔ ازدواج و برگه‌های شهرداری‌ها پیروی می‌کند. تاریخ‌ها و ساعت‌های دفترهای مختلف فرق می‌کند، بنابراین جدول مراحل آنچه را مشترک است بیان می‌کند.

قانون مدنی اعلام عمومی را لازم نمی‌داند. ماده ۲۱ آیین‌نامه تصریح می‌کند که انتشار قصد ازدواج ضروری نیست و مأمور فقط تاریخ و ساعت را به ترتیب درخواست به زوجین اعلام می‌کند. برگهٔ Derince می‌افزاید که مراسم در روز درخواست برگزار نمی‌شود و دفتر برای بیرون از حوزهٔ خود تاریخ نمی‌دهد؛ Melikgazi می‌گوید تاریخ تلفنی داده نمی‌شود. Fatih بر اساس برگهٔ خود درخواست‌های خارجی‌ها را سه‌شنبه‌ها و پنجشنبه‌ها از ۰۹:۰۰ تا ۱۲:۰۰ و از ۱۳:۰۰ تا ۱۶:۳۰ می‌پذیرد و عصر جمعه‌ها و آخر هفته‌ها هیچ درخواستی نمی‌پذیرد.

مأمور وظیفه دارد پرونده را بیازماید. ماده ۱۳۷ قانون مدنی از مأمور می‌خواهد درخواست و مدارک را بررسی کند، هر کمبودی را تکمیل کند یا تکمیل کنند، و اگر درخواست به‌درستی انجام نشده باشد، اگر یکی از طرفین اهلیت نداشته باشد یا مانعی قانونی وجود داشته باشد، درخواست را کتباً رد کند. هر کس که منفعت مشروعی داشته باشد می‌تواند تا پایان ساعت کاری روز پیش از مراسم اعتراض کند؛ آیین‌نامه اعتراض را در خود روز مراسم نمی‌پذیرد، مأمور را موظف می‌کند ظرف ۲۴ ساعت به طرفین اطلاع دهد و ۱۰ روز مهلت پاسخ می‌دهد. دادستان می‌تواند به دلیل بطلان مطلق تا زمان انجام ازدواج اعتراض کند.

مراسم مدنی، مراسم مذهبی و اینکه چه کسی عقد را اجرا می‌کند

فقط مراسم مدنی در ترکیه ازدواجی را به‌طور قانونی معتبر پدید می‌آورد. ماده ۱۴۳ قانون مدنی مقرر می‌کند که مأمور بلافاصله پس از پایان مراسم دفترچهٔ خانوادگی را به زوجین می‌دهد، مراسم مذهبی بدون نشان‌دادن آن دفترچه برگزار نمی‌شود و اعتبار ازدواج به هیچ مراسم مذهبی‌ای بستگی ندارد. سفارت آمریکا همین نکته را برای شهروندان آمریکایی بیان می‌کند: ازدواج‌ها در ترکیه باید طبق قانون مدنی انجام شوند تا به رسمیت شناخته شوند و مراسم مذهبی از نظر قانونی به رسمیت شناخته نمی‌شود. این مطلب آن صفحه‌های اینترنتی قدیمی را اصلاح می‌کند که می‌گویند عروسی مذهبی اصلاً برگزار نمی‌شود؛ مراسم مذهبی می‌تواند پس از مراسم مدنی انجام شود، اما اثر قانونی ندارد.

وقتی یکی از زوجین خارجی است، مأمور باید مأمور ازدواج شهرداری یا مدیر ثبت احوال باشد (قانون شمارهٔ ۵۴۹۰، ماده ۲۲). مراسم در تالار ازدواج در برابر مأمور و دو شاهد بزرگسال برگزار می‌شود که قدرت تشخیص دارند و کسی را که برایش شهادت می‌دهند می‌شناسند (قانون مدنی، ماده ۱۴۱؛ آیین‌نامه، ماده ۲۸)؛ به درخواست زوجین، مأمور می‌تواند با مکان مناسب دیگری موافقت کند، و ماده ۲۶ آیین‌نامه محل‌های مسکونی، تالارهای خصوصی، زندان‌ها با اجازهٔ دادستان و بیمارستان‌ها با اجازهٔ پزشک ارشد را نام می‌برد. مکان‌هایی که با ماهیت ازدواج سازگار نیستند یا امکان بیان آزادانهٔ اراده را نمی‌دهند، مانند اماکن عبادت، برای مراسم رسمی کنار گذاشته می‌شوند. تعرفهٔ Arnavutköy در بخش هزینه‌ها مراسم تالار ازدواج و مراسم در تالارهای عروسی، هتل‌ها، رستوران‌ها و منازل را جداگانه قیمت‌گذاری می‌کند.

مأمور از هر یک از طرفین جداگانه می‌پرسد که آیا می‌خواهد با دیگری ازدواج کند، و بر اساس ماده ۱۴۲ قانون مدنی، ازدواج در لحظه‌ای پدید می‌آید که هر دو پاسخ مثبت بدهند. مأمور اعلام می‌کند که ازدواج به‌طور قانونی منعقد شد، و طرفین، شاهدان و مأمور دفتر ازدواج را امضا می‌کنند (آیین‌نامه، مواد ۲۷ و ۳۵). اگر خارجی ترکی صحبت نکند، مأمور می‌تواند از مترجم شفاهی‌ای استفاده کند که زبان رسمی اول کشوری را که ترکیه به رسمیت می‌شناسد بلد باشد، و زوجین آن شخص را از پیش به محل می‌آورند. برگه‌های شهرداری‌ها مترجم شفاهی رسمی می‌خواهند. در ازدواج‌های کنسولی در خارج قاعدهٔ سخت‌گیرانه‌تری اجرا می‌شود: کنسولگری کل ترکیه در Houston می‌گوید کارکنانش نمی‌توانند شاهد باشند، و کنسولگری‌های Houston و Boston هر دو لازم می‌دانند شاهدان خارجی ترکی بلد باشند و بفهمند.

نام خانوادگی و رژیم اموال

در مراسم دو پرسش پیش می‌آید. دربارهٔ نام خانوادگی، اطلاعیهٔ مطبوعاتی دادگاه قانون اساسی ثبت می‌کند که این دادگاه در ۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۳ جملهٔ اول ماده ۱۸۷ قانون مدنی را ابطال کرد، جمله‌ای که زن متأهل را ملزم می‌کرد نام خانوادگی شوهرش را بگیرد و نام پیش از ازدواج او را فقط پیش از آن مجاز می‌دانست؛ متن ماده ۱۸۷ در mevzuat.gov.tr جمله‌های ابطال‌شده را نشان می‌دهد. دربارهٔ اموال، ماده ۲۰۲ قانون مدنی مشارکت در اموال اکتسابی را رژیم پیش‌فرض قرار می‌دهد، و زوجین می‌توانند با قرارداد رسمی پیش از ازدواج یا پس از آن، یا بر اساس ماده ۲۰۵ با اظهار کتبی هنگام درخواست ازدواج، رژیم دیگری را برگزینند. ماده ۱۵ قانون شمارهٔ ۵۷۱۸ به زوجین اجازه می‌دهد برای اموال زناشویی میان قانون محل سکونت معمول و یک قانون ملی انتخاب کنند؛ بدون انتخاب، قانون ملی مشترک در زمان ازدواج اجرا می‌شود، سپس محل سکونت معمول مشترک و سپس قانون ترکیه.

زمان‌بندی‌ها و مدت‌های اعتبار

هیچ منبع رسمی مدت انتظار استانداردی میان درخواست و مراسم نمی‌دهد، چون تاریخ به صف انتظار دفتر بستگی دارد. آنچه منابع تعیین می‌کنند مدت‌های اعتبار و مهلت‌های قانونی است که در جدول آمده است.

یک مثال عددی نشان می‌دهد چرا شمارش ۱۸۰ روز اهمیت دارد. گواهی‌ای که در ۱۲ مارس ۲۰۲۶ صادر شده باشد، بر اساس متن کنوانسیون شش ماه اعتبار دارد، یعنی تا ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶. دفتر شهرداری‌ای که ۱۸۰ روز را بشمارد به ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ می‌رسد: ۱۹ روز در مارس باقی می‌ماند، سپس ۳۰ روز در آوریل، ۳۱ در مه، ۳۰ در ژوئن، ۳۱ در ژوئیه و ۳۱ در اوت، که جمعاً ۱۷۲ روز می‌شود، و ۸ روز دیگر به ۸ سپتامبر می‌رسد. فاصلهٔ چهار روزه کوچک است، اما تاریخ مراسمی که در آخرین روز یک دوره تعیین شده باشد می‌تواند از شمارش کوتاه‌تر بیرون بیفتد. همین حساب دربارهٔ گزارش سلامت و ترجمه‌ها هم صدق می‌کند، پس تاریخ روی هر مدرک باید با تاریخ پیشنهادی مراسم مقایسه شود، نه با تاریخ درخواست. یعنی گواهی‌ای ممکن است بر پایهٔ یک شمارش هنوز معتبر باشد و بر پایهٔ شمارش دیگر منقضی شده باشد.

زمان‌بندی‌های دیگر از نمایندگی‌های صادرکننده می‌آید: کنسولگری لهستان تصمیم را ظرف ۱۴ روز از درخواست اعلام می‌کند و صفحهٔ هلندی حدود ۱۰ روز کاری پس از پرداخت. کنسولگری‌ای در قزاقستان که رویهٔ تابعیت از طریق ازدواج را منتشر کرده است، نتیجه را در چهار تا شش ماه اعلام می‌کند که در ادامه بررسی می‌شود. به بیان دیگر، مهلت‌های بالا از منبع‌های گوناگونی می‌آیند: بعضی از متن قانون، بعضی از آیین‌نامه و بعضی از برگه‌های شهرداری‌ها.

هزینه‌های ثبت ازدواج اتباع خارجی در ترکیه

هزینه‌ها از چهار منبع می‌آیند: دولت، شهرداری، نمایندگی کشور متبوع و سامانهٔ اجازهٔ اقامت. جدول مبلغ‌هایی را فهرست می‌کند که صفحهٔ رسمی دارند. مبالغ لیر تبدیل نشده‌اند، چون هیچ نرخ ارز رسمی به این ارقام تعلق ندارد. هر ردیف جدول منبع و تاریخ خود را دارد تا بتوان مبلغ را با صفحهٔ رسمی مقایسه کرد.

هزینهٔ مراسم را شورای شهرداری‌ها تعیین می‌کنند. ماده ۹۷ قانون درآمدهای شهرداری‌ها (شمارهٔ ۲۴۶۴) به شهرداری اجازه می‌دهد برای خدمات اختیاری طبق تعرفه‌ای که شورایش تصویب کرده هزینه بگیرد، و تعرفه‌ها میان حوزه‌ها و میان مکان‌ها فرق می‌کنند. جدول Arnavutköy یک نمونه است، نه میانگین. نهاد حقوق بشر و برابری ترکیه در تصمیم شمارهٔ ۲۰۲۴/۱۱۲۷ مورخ ۲۵ دسامبر ۲۰۲۴ تصمیم شورایی را بررسی کرد که هزینهٔ عروسی خارجی‌ها را در یک استان از TRY ۷۰۵ به TRY ۱۵٬۰۰۰ رسانده بود؛ آن را نقض ممنوعیت تبعیض دانست و جریمهٔ اداری TRY ۱۴۱٬۹۳۴ تعیین کرد. این تصمیم نشان می‌دهد تعرفهٔ منتشرشده برای خارجی‌ها قابل اعتراض است، و قیمت دفترچهٔ خانوادگی برای شهروندان ترکیه در آن شهرداری در سال ۲۰۲۴ را TRY ۷۰۵ ثبت می‌کند.

آیین‌نامهٔ ازدواج همچنین فرم‌ها و مدارکی را که اداره کل برای رویه‌های ازدواج تهیه می‌کند از مالیات تمبر و همهٔ عوارض معاف می‌کند (ماده ۴۰). هزینهٔ دفتر اسناد رسمی و مترجم جدا از هزینه‌های دفتر ازدواج است و در جدول فهرست نشده است.

مثال عددی: هزینهٔ اجازهٔ اقامت

جدول سال ۲۰۲۶ در Goc.gov.tr را می‌توان، به‌عنوان یک تصویر حسابی، دربارهٔ اجازه‌ای ۱۲ ماهه برای تبعهٔ کشوری به کار برد که تعرفهٔ مشخصی برایش فهرست نشده است. ماه اول روزی ۳۴۸٫۱۰ هزینه دارد، اما صفحه سقف آن ماه را TRY ۳٬۳۵۹٫۹۰ قرار داده است. سی روز با ۳۴۸٫۱۰ معادل TRY ۱۰٬۴۴۳ می‌شد، پس سقف اجرا می‌شود و ماه اول TRY ۳٬۳۵۹٫۹۰ است. یازده ماه بعدی ۱۱ × ۲٬۲۳۲٫۳۰ = TRY ۲۴٬۵۵۵٫۳۰ هزینه دارد. هزینه برابر است با TRY ۳٬۳۵۹٫۹۰ + ۲۴٬۵۵۵٫۳۰ = TRY ۲۷٬۹۱۵٫۲۰، و هزینهٔ کارت TRY ۹۶۴ به آن افزوده می‌شود و TRY ۲۸٬۸۷۹٫۲۰ به دست می‌آید. صفحه همچنین می‌گوید اتباع چند کشور، از جمله چک، دانمارک، ایرلند، کوزوو، نپال، سری‌لانکا، سوریه، ترکمنستان، جمهوری ترک قبرس شمالی و فلسطین، بر اساس تقابل از هزینه معاف‌اند، در حالی که هزینهٔ کارت برای همه اعمال می‌شود.

ثبت ازدواج خارجی‌ها در ترکیه و ازدواج ترکیه‌ای‌ها در خارج از کشور

ازدواج منعقدشده در ترکیه

پس از مراسم در ترکیه، مأمور ازدواج را در دفتر ازدواج ثبت می‌کند، دفترچهٔ خانوادگی صادر می‌کند و ظرف ۱۰ روز فرم اعلام را به اداره ثبت احوال می‌فرستد؛ اداره آن را در دفتر خانواده ثبت می‌کند (قانون شمارهٔ ۵۴۹۰، ماده ۲۳). برای زوج‌های خارجی، ماده ۳۴ آیین‌نامه دفترچهٔ خانوادگی و، بنا به درخواست، گواهی ازدواج چندزبانه پیش‌بینی می‌کند. برای استفاده در کشور دیگر، قواعد کشور متبوع تعیین می‌کند که مرجع خارجی چه تشریفات دیگری، معمولاً آپوستیل توسط استانداری، می‌خواهد. برای نمونه سفارت آمریکا به آمریکایی‌هایی که می‌خواهند ازدواج آمریکایی‌شان در دفتر ثبت احوال ترکیه ثبت شود می‌گوید به اداره محلی ثبت احوال مراجعه کنند، که معمولاً برای سند ازدواج آمریکایی آپوستیل می‌خواهد.

شهروندان ترکیه که در خارج ازدواج می‌کنند

ازدواجی میان شهروندان ترکیه، یا میان یک شهروند ترکیه و یک خارجی، که مرجع صالح کشور خارجی انجام داده باشد، در ترکیه معتبر است به شرط آنکه با قانون مدنی سازگار باشد و دلیل بطلانی وجود نداشته باشد (قانون شمارهٔ ۵۴۹۰، ماده ۲۴؛ آیین‌نامه، ماده ۱۱). شوهر، یا زن اگر شوهر خارجی است، باید ظرف ۳۰ روز با تحویل یا ارسال سند ازدواج خارجی به نزدیک‌ترین نمایندگی ترکیه آن را گزارش کند، و نمایندگی اعلام را برای اداره ثبت احوال آماده می‌کند. اگر نمایندگی‌ای در نزدیکی نباشد، سند را می‌توان ترجمه کرد، وزارت امور خارجه تأیید و تصدیق کند و به اداره ثبت احوال در ترکیه تسلیم شود. سند چندزبانه‌ای که بر پایهٔ یک کنوانسیون بین‌المللی که ترکیه عضو آن است صادر شده باشد، بدون مرحلهٔ دیگری رسیدگی می‌شود.

نمایندگی‌های ترکیه خودشان فقط زوج‌هایی را عقد می‌کنند که هر دو شهروند ترکیه باشند، و فقط در جایی که قانون محلی آن را بپذیرد (آیین‌نامه، ماده ۱۰). کنسولگری‌های کل Houston و Boston می‌گویند دارندگان تابعیت مضاعف نمی‌توانند در دفاتر آن‌ها ازدواج کنند. کنسولگری Houston عریضهٔ امضاشده، مدارک شناسایی، گواهی اهلیتی که برای متقاضیان از ترکیه از اداره ثبت احوال گرفته می‌شود، گزارش‌های سلامت و آزمایش خون با قدمت حداکثر شش ماه، عکس‌ها، رونوشت مدارک شناسایی شاهدان و، برای زن مطلقه در ۳۰۰ روز، حکم دادگاه برای برداشتن مهلت را فهرست می‌کند. سند Houston علامت سال ۲۰۲۶ دارد و سند Boston علامت سال ۲۰۲۵.

ازدواج نزد نمایندگی خارجی در ترکیه

دو خارجی هم‌تابعیت می‌توانند در برابر نمایندگی خودشان در ترکیه ازدواج کنند اگر قانون ملی‌شان آن را مجاز بداند (آیین‌نامه، ماده ۱۲). چنین ازدواجی موضوع قواعد کشور فرستنده دربارهٔ به رسمیت شناختن و ثبت است. در مقابل، ازدواج در برابر مأمور ترکیه ازدواج مدنی ترکیه است و در دفتر ثبت ترکیه ثبت می‌شود.

دلایل رایج رد درخواست و آنچه قانون پیش‌بینی می‌کند

ماده ۱۳۷ قانون مدنی سه دلیل رسمی برای رد درخواست می‌دهد: درخواست به شکل درست انجام نشده است، یکی از طرفین اهلیت ندارد، یا مانعی قانونی وجود دارد. مأمور رد را فوراً کتباً به زوجین اطلاع می‌دهد. ماده ۲۳ آیین‌نامه می‌افزاید که مأمور هنگامی که یکی از موانع فهرست‌شده در ماده ۱۵ را بیابد درخواست را رد می‌کند و دلایل را کتباً می‌دهد، و ازدواج تا زمانی که مدارک نبود مانع را ثابت نکنند ادامه نمی‌یابد؛ اگر مانع از نقصی در ثبت‌های دفتر ناشی شود، نخست باید آن نقص برطرف شود.

قانون برای ردِ ثبت ازدواج اتباع خارجی در ترکیه راه جبرانی دارد. بر اساس ماده ۱۳۸ قانون مدنی، هر یک از طرفین می‌تواند علیه رد مأمور به دادگاه مراجعه کند و دادگاه بر پایهٔ پرونده تصمیم می‌گیرد. هیچ‌یک از موادی که در اینجا آمده رد را دائمی نمی‌کند و آیین‌نامه رد را به مانع گره می‌زند، بنابراین زوجی که مانع را برطرف کنند می‌توانند دوباره درخواست بدهند. این مطلب آن صفحه‌های اینترنتی قدیمی را اصلاح می‌کند که می‌گویند زوجی که رد شده‌اند هرگز نمی‌توانند در ترکیه ازدواج کنند. به این ترتیب، رد درخواست در قانون مرحله‌ای قابل اعتراض است، نه حکمی نهایی.

برگه‌های شهرداری‌ها ردهایی را شرح می‌دهند که در عمل رخ می‌دهد. درخواست‌هایی که پروندهٔ ناقص دارند در Fatih، Melikgazi و Arnavutköy پذیرفته نمی‌شوند. گذرنامه، ویزا یا اجازهٔ اقامت منقضی درخواست را متوقف می‌کند. تفاوت حتی یک حرف میان گذرنامه و گواهی ترجمه‌شده در Arnavutköy و Bağcılar آن را متوقف می‌کند. مدارک کنسولگری‌های افتخاری رد می‌شود و مدارک قدیمی‌تر از شش ماه رد می‌شود. زن مطلقه‌ای که حکم دادگاه را نگرفته باشد در ۳۰۰ روز رد می‌شود. کسی که ثبت احوال نشان می‌دهد متأهل است تا زمانی که ازدواج پیشین پایان‌یافته ثبت نشود نمی‌تواند ازدواج کند، چنان‌که ماده ۱۵ آیین‌نامه بیان می‌کند.

نامهٔ یک وزارتخانه در سال ۲۰۲۴ نکتهٔ دیگری افزود. بر اساس گزارش Habertürk در ۲۷ ژوئن ۲۰۲۴، اداره کل امور ثبت احوال و تابعیت از طریق استانداری‌ها به دفترهای ازدواج نوشت که درخواست یک خارجی فقط در صورتی پذیرفته شود که او حق قانونی ماندن در ترکیه داشته باشد، و نامه ازدواج میان شهروند ترکیه و خارجی و میان دو خارجی را در بر می‌گرفت. گزارش می‌افزاید که اداره کل بعداً اعلام کرد در قانون یا رویه تغییری ایجاد نشده و خارجی‌ها حضور قانونی را با گذرنامهٔ معتبر یا مدرکی که جای آن را می‌گیرد نشان می‌دهند. برگه‌های شهرداری‌هایی که در بالا آمد راهنمای بهتری برای آن‌اند که هر دفتر در عمل چه چیزی را بررسی می‌کند.

اعتراض و بطلان راه‌های دیگرند. هر کس منفعت مشروعی داشته باشد می‌تواند تا روز پیش از مراسم اعتراض کند؛ ماده ۱۴۵ قانون مدنی دلایلی را فهرست می‌کند که ازدواج پس از انجام باطل می‌شود: یکی از طرفین از پیش متأهل است، فقدان دائمی قدرت تشخیص، بیماری روانی که مانع به شمار می‌آید، یا خویشاوندی‌ای که مانع به شمار می‌آید. دادستان دعوای بطلان را به ابتکار خود طرح می‌کند.

اجازهٔ اقامت برای همسر خارجی

ازدواج به‌خودی‌خود حق اقامت پدید نمی‌آورد. بر اساس ماده ۱۹ قانون شمارهٔ ۶۴۵۸، خارجی‌ای که بیش از مدت مجاز ویزا یا معافیت از ویزا، یا بیش از ۹۰ روز، در ترکیه بماند به اجازهٔ اقامت نیاز دارد، و اجازه اگر ظرف شش ماه استفاده نشود ساقط می‌شود. ماده ۳۴ اجازهٔ اقامت خانوادگی را برای همسر خارجی شهروند ترکیه، برای شخص مشمول ماده ۲۸ قانون شمارهٔ ۵۹۰۱، یا برای خارجی‌ای که یکی از اجازه‌های اقامت را دارد مجاز می‌کند، در هر مورد برای دوره‌هایی تا سه سال، و نه فراتر از اجازهٔ خود حامی در صورتی که حامی خارجی باشد. همسر ترکیه‌ای حامی است و باید شرایط ماده ۳۵ را داشته باشد. به بیان دیگر، حامی کسی است که اجازهٔ اقامت خانوادگی بر پایهٔ وضعیت او صادر می‌شود، و همسر ترکیه‌ای برای همسر خارجی این نقش را دارد.

یک مثال کوتاه نشان می‌دهد قاعدهٔ درآمد چگونه کار می‌کند، بدون آنکه به رقم دستمزد همان سال نیاز باشد. فرض کنید W حداقل دستمزد ماهانه باشد. زوجی دو نفره برای هر نفر به یک‌سوم W نیاز دارد، که روی هم دو‌سوم W می‌شود، اما جمع نباید کمتر از W باشد، پس W کف است. خانوادهٔ سه‌نفره دقیقاً به W نیاز دارد. خانوادهٔ چهار‌نفره به ۴ × W/۳ نیاز دارد، یعنی ۱٫۳۳ W. بنابراین کف بر خانواده‌های کوچک حاکم است و قاعدهٔ سرانه بر خانواده‌های چهار نفره و بیشتر. رقم جاری دستمزد را هر سال وزارت کار و تأمین اجتماعی منتشر می‌کند.

پرسش‌های متداول Goc.gov.tr می‌گوید برای اجازه‌های خانوادگی سوءپیشینه برای حامی خواسته می‌شود، نه برای هر عضو خانواده، درخواست‌ها ظرف ۹۰ روز از تاریخی که مدارک کامل می‌شود تصمیم‌گیری می‌شوند و متقاضی در روز وقت ملاقات سند درخواست دریافت می‌کند. همچنین توضیح می‌دهد دو خارجی که با هم ازدواج کرده‌اند نمی‌توانند هر دو هم‌زمان اجازهٔ خانوادگی بگیرند، چون یکی باید حامی دیگری باشد. برای جدول زمانی تمدید اجازه و قواعد عملی ماندن در ترکیه، به راهنماهای سایت دربارهٔ تمدید اجازهٔ اقامت در ترکیه و قواعد ماندن خارجی‌ها در ترکیه مراجعه کنید. کودکی که زوج در ترکیه به دنیا بیاورند مراحل جداگانهٔ ثبت و اجازه دارد، که راهنمای تولد کودک خارجی در ترکیه آن را پوشش می‌دهد. اجازه‌های اقامت مرتبط با مالکیت ملک مسیر متفاوتی را دنبال می‌کنند که در راهنمای خرید ملک در ترکیه خلاصه شده است.

تابعیت از طریق ازدواج: ماده ۱۶ قانون شمارهٔ ۵۹۰۱ چه می‌گوید

بند ۱ ماده ۱۶ قانون شمارهٔ ۵۹۰۱ با این جمله آغاز می‌شود که ازدواج با شهروند ترکیه مستقیماً تابعیت ترکیه را اعطا نمی‌کند. سپس مقرر می‌دارد خارجی‌هایی که دست‌کم سه سال با یک شهروند ترکیه ازدواج کرده‌اند و ازدواجشان ادامه دارد می‌توانند درخواست تابعیت بدهند، و متقاضی باید در وحدت خانوادگی زندگی کند، در فعالیتی ناسازگار با پیوند زناشویی شرکت نکند و از نظر امنیت ملی و نظم عمومی مانعی نداشته باشد. اگر همسر ترکیه‌ای پس از درخواست فوت کند، شرط وحدت خانوادگی ساقط می‌شود. کسی که از طریق ازدواج تابعیت گرفته و ازدواجش بعداً باطل اعلام شده، در صورتی که با حسن نیت عمل کرده باشد تابعیت را حفظ می‌کند (ماده ۱۶، بند ۳). ماده ۱۸ رسیدگی به درخواست‌های مشمول مواد ۱۱ و ۱۶ را به کمیسیون‌های استانی می‌سپارد. به این ترتیب، ازدواج فقط شرط آغازین درخواست است و تصمیم نهایی را مراجع صالح می‌گیرند.

قانون حداقل را بیان می‌کند و نتیجه را بیان نمی‌کند. سه سال از تاریخ ازدواج حساب می‌شود، بنابراین ازدواجی که در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ منعقد شود در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۹ به نقطهٔ سه‌ساله می‌رسد، و سایر شرایط در زمان درخواست سنجیده می‌شود. کنسولگری کل ترکیه در Turkistan، در سندی در وب‌سایتش، به‌عنوان شرایط ذکر می‌کند که ازدواج در دفتر ثبت احوال ترکیه ثبت شده باشد و زوجین، جز در موارد قوهٔ قاهره، با هم زندگی کنند، می‌گوید برای درخواست‌های از خارج، متقاضی و همسر ترکیه‌ای جداگانه و با هم مصاحبه می‌شوند تا واقعی‌بودن ازدواج احراز شود، و اعلام می‌کند نتیجه چهار تا شش ماه طول می‌کشد. مدارک ذکرشده در آنجا شامل کارت شناسایی و گذرنامهٔ همسر ترکیه‌ای، دلیل زندگی مشترک مانند سند مشترک، حساب بانکی یا قبض‌ها، گذرنامه و شناسنامهٔ همسر خارجی با ترجمه‌ها، گواهی سوءپیشینه و توصیه‌نامه از دو شهروند ترکیه است. کنسولگری دیگر یا دفتری در ترکیه ممکن است فهرست دیگری منتشر کند.

مسیرهای رسیدن به تابعیت که به ازدواج بستگی ندارند، مانند مسیرهای سرمایه‌گذاری در ماده ۱۲ همان قانون، در راهنمای تابعیت ترکیه به‌صورت آنلاین و از طریق سرمایه‌گذاری توضیح داده شده‌اند. هیچ حکمی در قانون به زوجین اجازه نمی‌دهد دورهٔ سه‌ساله را کوتاه کنند.

سوالات متداول

آیا خارجی‌ها می‌توانند بدون اقامت در ترکیه در آنجا ازدواج کنند؟

قانون مدنی برای خارجی‌ها مدت اقامتی تعیین نمی‌کند، و ماده ۱۲ آیین‌نامهٔ ازدواج به شهروند ترکیه و خارجی، یا به دو خارجی، اجازه می‌دهد در برابر مأمور ازدواج ترکیه ازدواج کنند. با این حال دفترهای ازدواج گذرنامهٔ معتبر و دلیل اقامت قانونی می‌خواهند، و Arnavutköy لازم می‌داند ویزا تاریخ مراسم را پوشش دهد. نامهٔ یک وزارتخانه در سال ۲۰۲۴ که Habertürk گزارش کرده نیز به حق قانونی ماندن اشاره می‌کند. بنابراین ثبت ازدواج اتباع خارجی در ترکیه در مرحلهٔ درخواست حضور قانونی را لازم دارد که با گذرنامهٔ معتبر و ویزا یا اجازهٔ اقامت منقضی‌نشده نشان داده می‌شود.

آیا عروسی مذهبی کافی است؟

خیر. ماده ۱۴۳ قانون مدنی مقرر می‌دارد که اعتبار ازدواج به مراسم مذهبی بستگی ندارد، و سفارت آمریکا می‌گوید مراسم مذهبی از نظر قانونی به رسمیت شناخته نمی‌شود. مراسم مذهبی را فقط پس از مراسم مدنی و پس از نشان‌دادن دفترچهٔ خانوادگی می‌توان برگزار کرد. ثبت ازدواج اتباع خارجی در ترکیه با مراسم مدنی و ثبت در دفتر تکمیل می‌شود.

آیا هر دو طرف باید در مراسم حاضر باشند؟

بله. ماده ۲۷ آیین‌نامهٔ ازدواج حضور طرفین را لازم می‌داند و مقرر می‌کند ازدواج با وکالت انجام نمی‌شود. وکالت‌نامه را فقط برای مرحلهٔ درخواست می‌توان به کار برد، بر اساس ماده ۱۷، و باید شخص منصوب و همسر آینده را نام ببرد و بگوید برای رویهٔ ازدواج است.

خارجی از کشور متبوعش به چه گواهی‌ای نیاز دارد؟

آیین‌نامه آن را گواهی اهلیت ازدواج می‌نامد. باید مراجع مرکزی یا محلی یا نمایندگی کشور متبوع آن را صادر کرده باشند، نام، نام والدین، تاریخ تولد و نبود مانع را نشان دهد و به شیوهٔ درست تصدیق شده باشد. اتباع کشورهای عضو کنوانسیون شمارهٔ ۲۰ CIEC از فرم چندزبانه‌ای استفاده می‌کنند که از قانونی‌سازی معاف است؛ سایر متقاضیان معمولاً به آپوستیل یا زنجیرهٔ قانونی‌سازی و ترجمهٔ ترکی دارای تأیید دفتر اسناد رسمی نیاز دارند.

مدارک چه مدتی اعتبار دارند؟

برای ثبت ازدواج اتباع خارجی در ترکیه، فرم کنوانسیون و سوگندنامهٔ آمریکایی شش ماه اعتبار دارند، و برگه‌های شهرداری‌هایی که در اینجا آمده‌اند برای مدارک و برای گزارش سلامت شش ماه یا ۱۸۰ روز به کار می‌برند. برگهٔ اجازهٔ ازدواج که یک دفتر ترکیه‌ای صادر کند شش ماه اعتبار دارد. هر تاریخ را با تاریخ برنامه‌ریزی‌شدهٔ مراسم مقایسه کنید، چون شمارش ۱۸۰ روزه چند روز پیش از شمارش شش‌ماهه پایان می‌یابد.

ثبت ازدواج اتباع خارجی در ترکیه چقدر هزینه دارد؟

تنها مبلغی که دولت تعیین کرده دفترچهٔ خانوادگی با TRY ۱٬۲۰۲ برای سال ۲۰۲۶ است. هزینهٔ مراسم را هر شهرداری تعیین می‌کند، و جدول Arnavutköy بسته به مکان، روز و تابعیت زوجین از TRY ۳٬۰۰۰ تا TRY ۲۵٬۰۰۰ را نشان می‌دهد. هزینه‌های کنسولی به کشور متبوع بستگی دارد، برای نمونه USD ۵۰ در سفارت آمریکا برای سوگندنامه و USD ۷۱ در کنسولگری لهستان. جدول هزینه‌ها در بالا هر مبلغ را با تاریخ و منبعش فهرست کرده است.

آیا ازدواج با شهروند ترکیه به خارجی اجازهٔ اقامت می‌دهد؟

خیر. پس از آنکه ثبت ازدواج اتباع خارجی در ترکیه کامل شد، قانون شمارهٔ ۶۴۵۸ اجازهٔ اقامت خانوادگی را پیش‌بینی می‌کند که همسر خارجی برای آن درخواست می‌دهد و به این بستگی دارد که همسر ترکیه‌ای شرایط درآمد، مسکن، بیمه، سوءپیشینه و نشانی ماده ۳۵ را داشته باشد. اجازه هر بار تا سه سال داده می‌شود، استانداری‌ها می‌توانند بررسی کنند که ازدواج برای گرفتن اجازه انجام شده است یا نه، و پرسش‌های متداول Goc.gov.tr تصمیم را ظرف ۹۰ روز از تکمیل مدارک اعلام می‌کند.

همسر خارجی چه وقت می‌تواند درخواست تابعیت بدهد؟

ماده ۱۶ قانون شمارهٔ ۵۹۰۱ پس از دست‌کم سه سال ازدواجِ ادامه‌دار، با وحدت خانوادگی، بدون فعالیت ناسازگار با پیوند زناشویی و بدون مانع امنیت ملی یا نظم عمومی، اجازهٔ درخواست می‌دهد. قانون می‌گوید ازدواج به‌تنهایی تابعیت نمی‌دهد. وزارت و کمیسیون استانی دربارهٔ هر درخواست تصمیم می‌گیرند، و قانون نتیجه‌ای را وعده نمی‌دهد.

اگر دفتر ازدواج درخواست را رد کند چه می‌شود؟

مأمور باید رد را کتباً و با دلایل اعلام کند و هر یک از طرفین می‌تواند علیه آن به دادگاه مراجعه کند (قانون مدنی، ماده ۱۳۸). رد بر یک نقص در درخواست، فقدان اهلیت یا مانعی قانونی تکیه دارد، بنابراین زوجین می‌توانند نقص را برطرف کنند، برای نمونه با تکمیل پرونده یا گرفتن حکم دادگاه که مهلت انتظار را برمی‌دارد، و دوباره درخواست بدهند. ثبت ازدواج اتباع خارجی در ترکیه با یک رد واحد برای همیشه بسته نمی‌شود.

ازدواج در خارج از کشور چگونه در ترکیه ثبت می‌شود؟

برای شهروندان ترکیه که نزد مرجع خارجی ازدواج می‌کنند، ماده ۲۴ قانون شمارهٔ ۵۴۹۰ و ماده ۱۱ آیین‌نامه گزارش ظرف ۳۰ روز به نزدیک‌ترین نمایندگی ترکیه را لازم می‌دانند، که اعلامی را به اداره ثبت احوال می‌فرستد. اگر نمایندگی‌ای نزدیک نباشد، سند ترجمه‌شده و تصدیق‌شده توسط وزارت را می‌توان در ترکیه تسلیم کرد. سفارت آمریکا یادآور می‌شود که اداره ثبت احوال هنگام ثبت سند ازدواج آمریکایی معمولاً برای آن آپوستیل می‌خواهد.

آخرین بررسی: 5 نوامبر 2026. منابع: قانون مدنی شمارهٔ ۴۷۲۱، قانون شمارهٔ ۵۷۱۸، قانون شمارهٔ ۵۴۹۰، قانون شمارهٔ ۵۹۰۱، قانون شمارهٔ ۶۴۵۸، آیین‌نامهٔ ازدواج (nvi.gov.tr)، دستورالعمل اداره کل مورخ ۱۸ فوریهٔ ۲۰۱۵، راهنمای بازرسی دفترهای ازدواج (nvi.gov.tr)، پرسش‌های متداول اقامت Goc.gov.tr، هزینه‌های Goc.gov.tr، ابلاغیهٔ اوراق ارزشمند ۲۰۲۶، واحد تصدیق وزارت امور خارجه، جدول وضعیت کنوانسیون آپوستیل لاهه، کنوانسیون شمارهٔ ۲۰ CIEC، برگهٔ شهرداری Fatih، شهرداری Arnavutköy، شهرداری Bağcılar، شهرداری Melikgazi، شهرداری Derince، راهنمای پیش از ازدواج وزارت بهداشت (۲۰۱۳)، سفارت آمریکا در ترکیه، دستورالعمل سفارت آمریکا در آنکارا، الگوی اظهار GOV.UK، کنسولگری لهستان در ترکیه، دولت هلند، کنسولگری کل ترکیه در Houston، کنسولگری کل ترکیه در Turkistan، تصمیم شمارهٔ ۲۰۲۴/۱۱۲۷ نهاد حقوق بشر و برابری، گزارش Habertürk مورخ ۲۷ ژوئن ۲۰۲۴، اطلاعیهٔ دادگاه قانون اساسی دربارهٔ ماده ۱۸۷.