واکسیناسیون در ترکیه: قوانین ورود، برنامه واکسن و توصیه‌های سفر

واکسیناسیون در ترکیه: قوانین ورود، برنامه واکسن و توصیه‌های سفر

این راهنمای واکسیناسیون در ترکیه تا تاریخ ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ به‌روز است. این متن سه پرسشی را که اغلب با هم اشتباه گرفته می‌شوند از یکدیگر جدا می‌کند: آیا ترکیه از بازدیدکنندگانِ واردشونده گواهی واکسیناسیون می‌خواهد یا نه؛ سازمان‌های بهداشتی کشورهای دیگر پیش از سفر چه واکسن‌هایی را توصیه می‌کنند؛ و وزارت بهداشت ترکیه (Sağlık Bakanlığı) برای کودکان، زنان باردار و افراد گروه‌های پرخطری که در این کشور زندگی می‌کنند چه خدماتی ارائه می‌دهد. هر گزاره به نهادی که آن را بیان کرده و به تاریخ صفحه‌ای که خوانده شده مرتبط شده است.

در ادامه موضع منابع دربارهٔ گواهی ورود و تب زرد، مقایسهٔ واکسن‌به‌واکسنِ صفحه‌های سلامت سفر آمریکا، بریتانیا و کانادا، واقعیت‌های سازمان جهانی بهداشت (WHO) دربارهٔ واکسن‌های اصلی، تغییرات سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ در برنامهٔ واکسیناسیون کودکان ترکیه، مبنای حقوقی آن در قوانین ۱۵۹۳، ۳۳۵۹ و ۵۲۵۸، و مجراهای عملی (مراکز سلامت خانواده، خط نوبت‌دهی MHRS و پروندهٔ e-Nabız) را می‌خوانید که واکسیناسیون در ترکیه از طریق آن‌ها نوبت‌دهی و ثبت می‌شود. این متن آنچه را منابع رسمی می‌گویند شرح می‌دهد و توصیهٔ پزشکی شخصی نیست.

واکسیناسیون در ترکیه در یک نگاه

• هیچ‌یک از مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های ایالات متحده (CDC)، سرویس TravelHealthPro بریتانیا، دولت کانادا و وزارت خارجه بریتانیا (FCDO) گواهی واکسیناسیون را به‌عنوان شرط ورود به ترکیه فهرست نکرده است. CDC به‌طور مشخص اعلام می‌کند که واکسن تب زرد برای ورود الزامی نیست.
• توصیه‌ها برای بازدیدکنندگان بر پایهٔ ریسک است و بسته به کشورِ نهاد توصیه‌کننده فرق می‌کند. هپاتیت A، سرخک (MMR)، کزاز و حصبه (تیفوئید) از همه بیشتر دیده می‌شوند؛ هپاتیت B، هاری، آنفلوانزا و کووید-۱۹ همراه با شرط‌هایی فهرست شده‌اند.
• برنامهٔ ملی واکسیناسیون کودکان در ترکیه، به گفتهٔ یکی از مدیریت‌های استانیِ وزارت خانواده و خدمات اجتماعی، ۱۳ بیماری را پوشش می‌دهد. واکسن ترکیبی شش‌جزئی در ۱۴ آوریل ۲۰۲۵ جای واکسن پنج‌جزئی را گرفت، دوز دیفتری-کزاز-سیاه‌سرفه برای زنان باردار از ۲ آوریل ۲۰۲۵ آغاز شد و دوز دوم آبله‌مرغان در سن ۴۸ ماهگی از ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ شروع می‌شود.
• واکسن‌های برنامهٔ کودکان در مراکز وزارت بهداشت برای کودکان و گروه‌های پرخطر رایگان توصیف شده‌اند. ماده ۵ قانون ۵۲۵۸، با اصلاحیهٔ ژانویهٔ ۲۰۲۵، خدماتی را که به اتباع خارجی ارائه می‌شود از قاعدهٔ کلی رایگان بودن خدمات پزشکی خانواده مستثنا می‌کند.
• سوابق واکسیناسیون را می‌توان از طریق سامانهٔ e-Nabız که وزارت بهداشت از صفحهٔ اصلی خود به آن پیوند داده است استعلام کرد؛ نوبت در مراکز وزارت بهداشت از طریق MHRS یا با تماس با شمارهٔ ۱۸۲ گرفته می‌شود.

آیا واکسیناسیون در ترکیه شرط ورود دارد؟

برای این راهنما چهار صفحهٔ رسمی یا نیمه‌رسمیِ سلامت سفر خوانده شد و هیچ‌کدام برای بازدیدکنندگان عادی واکسیناسیون اجباری را فهرست نکرده است. صفحهٔ CDC دربارهٔ ترکیه (آخرین بازبینی ۲۵ اوت ۲۰۲۶) تب زرد را تنها مورد فهرست‌شده در بخش شرایط ورود می‌داند و می‌گوید این واکسن از سوی کشور الزامی نیست. TravelHealthPro، سرویس مرکز ملی سلامت سفر بریتانیا (NaTHNaC)، اعلام می‌کند که طبق مقررات بهداشتی بین‌المللی هیچ الزامی برای ارائهٔ گواهی وجود ندارد. صفحهٔ دولت کانادا (به‌روزرسانی ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶) می‌گوید خطر تب زرد در این کشور وجود ندارد و ارائهٔ مدرک واکسیناسیون لازم نیست. صفحهٔ سلامتِ FCDO دربارهٔ ترکیه نیز هیچ گواهی واکسیناسیون اجباری را فهرست نکرده است.

تب زرد و مقررات بهداشتی بین‌المللی

گواهی تب زرد تنها سند واکسیناسیونی است که بر پایهٔ مقررات بهداشتی بین‌المللی یک کشور می‌تواند به‌طور قانونی در مرز طلب کند، آن هم معمولاً از مسافرانی که از مناطق دارای انتقال تب زرد می‌رسند. بخش شرایط ورودِ CDC برای ترکیه فقط یادآوری می‌کند که این واکسن الزامی نیست و اطلاعات جداگانهٔ آن دربارهٔ تب زرد در ۲۳ آوریل ۲۰۲۵ به‌روز شده است. کانادا یک گام فراتر می‌رود و می‌گوید چون در ترکیه خطر تب زرد وجود ندارد، این واکسن برای این کشور توصیه نمی‌شود. مسافری که از یک کشور دارای تب زرد به کشور سومی بازمی‌گردد، تابع مقررات همان کشور سوم است و نه ترکیه؛ بنابراین پاسخ پرسش گواهی برای سفرهای بعدی را مقام بهداشتی مقصد می‌دهد.

سایر تشریفات ورود که قاعدهٔ واکسن نیستند

صفحهٔ FCDO یک نکتهٔ عملی سلامت را هم می‌افزاید که به واکسن ربطی ندارد: برخی داروهای رایج در ترکیه تحت کنترل‌اند و ممکن است برای آن‌ها مدرک لازم باشد؛ این صفحه خوانندگان را به راهنمای گمرک ترکیه یا نزدیک‌ترین سفارت یا کنسولگری ترکیه ارجاع می‌دهد. صفحهٔ کانادا یادآوری می‌کند که برخی کشورها دربارهٔ مسافرانی که به‌تازگی در کشورهای درگیر ابولا بوده‌اند غربالگری یا محدودیت ورود اعمال می‌کنند و برای جزئیات به مقام‌های ترکیه ارجاع می‌دهد. شرایط روادید و گذرنامه از قواعد بهداشتی جداست؛ راهنمای قوانین ورود، حمل‌ونقل و جاذبه‌های استانبول جنبهٔ مرزی یک سفر را پوشش می‌دهد.

آنچه سازمان‌های بهداشتی برای بازدیدکنندگان ترکیه توصیه می‌کنند

از آنجا که ترکیه هیچ گواهی‌ای نمی‌خواهد، واکسیناسیون در ترکیه‌ای که برای یک بازدیدکننده اهمیت دارد همان واکسن‌هایی است که به دلایل بهداشتی توصیه می‌شوند. سه صفحهٔ انگلیسی‌زبانِ دولتی یا با بودجهٔ دولتی با هم مقایسه شد: CDC Traveler View برای ترکیه (بازبینی ۲۵ اوت ۲۰۲۶)، صفحهٔ کشور در TravelHealthPro (مورد پیوندشدهٔ «تمرکز بر کشور» برای ترکیه در ۲۲ مه ۲۰۲۶ به‌روزرسانی شده است) و توصیه‌های سفر دولت کانادا (به‌روزرسانی ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶). این مقایسه از آن رو مفید است که سه نهاد آستانه‌های ریسک متفاوتی به کار می‌برند و به همین دلیل یک کشور با عبارت‌های گوناگون توصیف می‌شود.

از این مقایسه سه نکته بیرون می‌آید. نخست، هپاتیت A واکسنی است که سه صفحه بیشترین هم‌خوانی را دربارهٔ آن دارند: CDC آن را برای مسافران واکسن‌نزدهٔ یک‌ساله و بالاتر توصیه می‌کند، TravelHealthPro برای همهٔ مسافرانِ واکسن‌نزدهٔ پیشین، و کانادا برای مسافران به مناطقی که ویروس در آن‌ها وجود دارد، گروهی که ترکیه را هم دربرمی‌گیرد. دوم، حصبه را فقط CDC برای بیشتر مسافران توصیه‌شده می‌داند و می‌افزاید که این واکسن ۱۰۰٪ مؤثر نیست و بنابراین احتیاط‌های غذا و آب همچنان لازم است، در حالی که TravelHealthPro و کانادا آن را به ریسک فردی پیوند می‌دهند؛ هاری نیز در هر سه صفحه به تماس با حیوانات یا دسترسی به مراقبت پس از مواجهه وابسته است. سوم، هپاتیت B جایی است که آستانه‌ها بیشترین تفاوت را دارند: CDC حد سنی ۶۰ سال را به کار می‌برد، TravelHealthPro ریسک مبتنی بر فعالیت را، و کانادا آن را برای همهٔ مسافران فهرست کرده است.

بازدیدکنندگانی که گردش در شهر، ساحل یا روزهای موزه‌گردی را برنامه‌ریزی می‌کنند، همان‌گونه که در راهنماهای موزه‌های ترکیه و ساحل‌های عمومی ترکیه آمده است، می‌توانند این صفحه‌ها را فهرستی برای گفت‌وگو با پزشک به کار ببرند. FCDO توصیه می‌کند توصیه‌های TravelHealthPro دست‌کم ۸ هفته پیش از سفر بررسی شود، که همان فاصلهٔ زمانی است که بیشتر واکسن‌های چنددوزهٔ زیر لازم دارند.

واکسن‌های روتین: سرخک، کزاز، فلج اطفال، آنفلوانزا و کووید-۱۹

هر سه صفحهٔ سلامت سفر با واکسن‌های روتین آغاز می‌شوند، یعنی واکسن‌هایی که بزرگسالان و کودکان در کشور خود معمولاً دریافت می‌کنند. صفحهٔ CDC به مسافران می‌گوید پیش از هر سفر واکسن‌های روتین خود را به‌روز کنند و واریسلا، دیفتری-کزاز-سیاه‌سرفه (DTaP، Tdap یا Td)، آنفلوانزا، سرخک-اوریون-سرخجه (MMR)، فلج اطفال و زونا را نام می‌برد. همچنین می‌افزاید که مسافران واجد شرایط باید واکسن‌های کووید-۱۹ را هم به‌روز داشته باشند. TravelHealthPro از MMR یا MMRV و دیفتری-کزاز-فلج اطفال نام می‌برد و کانادا MMR، دیفتری، کزاز، سیاه‌سرفه، فلج اطفال، واریسلا، مننگوکوک و آنفلوانزای فصلی را فهرست می‌کند.

سرخک

سرخک واکسن روتینی است که در هر سه منبع قوی‌ترین عبارت‌بندی را دارد. CDC می‌گوید همهٔ مسافران بین‌المللی باید با MMR به‌طور کامل واکسینه باشند، از جمله یک دوز زودهنگام برای نوزادان ۶ تا ۱۱ ماهه. TravelHealthPro ترکیه را پرخطرتر از بریتانیا ارزیابی می‌کند، می‌گوید نوزادان از شش‌ماهگی که با مردم محلی در تماس خواهند بود باید MMR زودهنگام را در نظر بگیرند و می‌افزاید کودکانی که یک دوز گرفته‌اند ممکن است لازم باشد دوز دوم برایشان زودتر انجام شود. کانادا اعلامیهٔ سلامت سفر دربارهٔ سرخک را برقرار دارد. CDC همچنین یک اعلامیهٔ جهانی سرخک در سطح ۱ (رعایت احتیاط‌های معمول) به تاریخ ۲۸ مه ۲۰۲۵ دارد. برگهٔ واقعیت‌های WHO دربارهٔ سرخک، مورخ ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶، دو دوز را توصیه می‌کند: نخست در ۹ ماهگی در کشورهایی که سرخک در آن‌ها شایع است یا در ۱۲ تا ۱۵ ماهگی در جاهای دیگر، و دوم معمولاً در ۱۵ تا ۱۸ ماهگی. این سازمان حدود ۹۵٬۰۰۰ مرگ در سال ۲۰۲۴ را، عمدتاً در کودکان زیر پنج سالِ واکسن‌نزده یا کم‌واکسینه، به سرخک نسبت می‌دهد و می‌گوید واکسیناسیون میان سال‌های ۲۰۰۰ و ۲۰۲۴ جلوی نزدیک به ۵۹ میلیون مرگ را گرفته است.

کزاز، دیفتری و سیاه‌سرفه

برگهٔ واقعیت‌های WHO دربارهٔ کزاز، مورخ ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶، شش دوز واکسن حاوی توکسوئید کزاز را در طول زندگی توصیه می‌کند: سه دوز اولیه از شش‌هفتگی با فاصلهٔ دست‌کم چهار هفته، سپس دوزهای یادآور ترجیحاً در ۱۲ تا ۲۳ ماهگی، ۴ تا ۷ سالگی و ۹ تا ۱۵ سالگی. برای بزرگسالان، برنامهٔ بزرگسالان CDC (برنامهٔ ۲۰۲۵، صفحه به تاریخ ۲ ژوئیه ۲۰۲۵) یک دوز Tdap و پس از آن یادآور Td یا Tdap هر ۱۰ سال و یک دوز Tdap در هر بارداری را فهرست می‌کند. با یک محاسبهٔ ساده، بزرگسالی که آخرین یادآور او در سال ۲۰۱۸ تزریق شده در سال ۲۰۲۸ به نقطهٔ ۱۰ سالگی می‌رسد. TravelHealthPro به مسافران می‌گوید برنامهٔ بریتانیا را کامل کنند و اگر آخرین دوز بیش از ده سال پیش بوده و امکانات پزشکی ممکن است محدود باشد، یک دوز یادآور بیفزایند.

آنفلوانزا و کووید-۱۹

TravelHealthPro توصیه می‌کند مسافران پرخطرتر، اگر در زمانی سفر می‌کنند که احتمال گردش آنفلوانزا هست، در ۱۲ ماه گذشته واکسن آنفلوانزا زده باشند؛ کانادا واکسیناسیون سالانهٔ آنفلوانزا را توصیه می‌کند، ترجیحاً دست‌کم دو هفته پیش از سفر؛ و CDC آنفلوانزا را در شمار واکسن‌های روتین فهرست می‌کند. برگهٔ واقعیت‌های WHO دربارهٔ آنفلوانزای فصلی (۲۸ فوریه ۲۰۲۵) می‌گوید محافظت ناشی از واکسن کم‌رنگ می‌شود و به همین دلیل دوزهای سالانه توصیه می‌شود، و زنان باردار، کودکان ۶ ماهه تا ۵ ساله، افراد بالای ۶۵ سال، افراد دارای بیماری‌های مزمن و کارکنان حوزهٔ سلامت را گروه‌های اولویت‌دار می‌نامد. دربارهٔ کووید-۱۹، عبارت CDC این است که مسافران واجد شرایط باید به‌روز باشند، و کانادا می‌گوید پیش از سفر دربارهٔ واکسیناسیون با یک ارائه‌دهندهٔ خدمات سلامت صحبت شود.

هپاتیت A، هپاتیت B و حصبه (تیفوئید)

این‌ها سه واکسنی هستند که مستقیم‌ترین پیوند را با غذا، آب و تماس نزدیک دارند، و همچنین واکسن‌هایی‌اند که عبارت‌بندی سه نهاد دربارهٔ آن‌ها بیشترین تفاوت را دارد.

هپاتیت A

برگهٔ واقعیت‌های WHO دربارهٔ هپاتیت A (۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶) انتقال از راه مدفوعی-دهانی، یعنی غذا یا آب آلوده یا تماس فیزیکی نزدیک، را شرح می‌دهد، سفر به مناطق بسیار آندمیک بدون ایمن‌سازی را عامل خطر می‌شمارد و یادآوری می‌کند که هیچ واکسنی برای کودکان زیر یک سال مجوز ندارد. CDC برای نوزادان جزئیاتی می‌افزاید: نوزادان ۶ تا ۱۱ ماهه را می‌توان پیش از سفر واکسینه کرد، اما این دوز در سری دو‌دوزهٔ روتین به حساب نمی‌آید. برای مسافران واکسن‌نزده بالای ۴۰ سال، افراد دارای نقص ایمنی یا بیماری‌های مزمن که کمتر از دو هفته بعد حرکت می‌کنند، CDC دوز نخست واکسن را به‌علاوهٔ ایمونوگلوبولین در همان مراجعه توصیه می‌کند؛ مسافرانی که به یکی از اجزای واکسن حساسیت دارند فقط ایمونوگلوبولین دریافت می‌کنند. در داخل ترکیه، TRT Haber در ۲۸ آوریل ۲۰۲۶ گزارش داد که وزارت بهداشت برای نخستین بار تولید و پرکردن واکسن هپاتیت A را در کشور اعلام کرده است، با عرضه در هر ۸۱ استان، و اینکه هپاتیت A در سال ۲۰۱۲ به برنامهٔ ملی ایمن‌سازی افزوده شده است.

هپاتیت B

بر پایهٔ برگهٔ واقعیت‌های WHO دربارهٔ هپاتیت B (۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶)، این ویروس عمدتاً از مادر به کودک هنگام تولد و از راه تماس نزدیک در اوایل کودکی منتقل می‌شود و همچنین از راه تماس جنسی، تزریق‌های ناایمن و سوزن‌های مشترک. در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۴۰ میلیون نفر با هپاتیت B مزمن زندگی می‌کردند و برآورد می‌شود ۱٫۱ میلیون مرگ در همان سال رخ داده باشد که بیشترشان ناشی از سیروز و سرطان کبد بوده است. WHO نخستین دوز را ظرف ۲۴ ساعت پس از تولد توصیه می‌کند و پس از آن دو یا سه دوز دیگر با فاصلهٔ دست‌کم چهار هفته. از آنجا که این فاصله‌ها حداقل‌اند، یک سری سه‌دوزه را می‌توان دست‌کم در هشت هفته و یک سری چهار‌دوزه را در دوازده هفته تکمیل کرد؛ محافظت دست‌کم ۲۰ سال و احتمالاً مادام‌العمر دوام دارد و پس از یک سری کامل معمولاً به دوز یادآور نیازی نیست. CDC هپاتیت B را برای مسافران واکسن‌نزده زیر ۶۰ سال که به ترکیه می‌روند توصیه می‌کند و می‌گوید مسافران ۶۰ سال و بالاتر را می‌توان واکسینه کرد. TravelHealthPro آن را برای کسانی که ریسک بالاتری دارند توصیه می‌کند، مانند مسافران اقامت طولانی، افرادی که ممکن است به مراقبت پزشکی یا دندانپزشکی نیاز پیدا کنند و ورزشکاران رشته‌های تماسی.

حصبه (تیفوئید)

WHO (برگهٔ واقعیت‌های ۳۰ مارس ۲۰۲۳) توضیح می‌دهد که حصبه معمولاً از راه غذا یا آبِ آلوده به Salmonella Typhi منتقل می‌شود. این سازمان واکسن کونژوگهٔ حصبه را به‌صورت یک تزریق برای کودکان از شش‌ماهگی و بزرگسالان تا ۴۵ یا ۶۵ سالگی، بسته به فرآورده، توصیه می‌کند و می‌گوید محافظت آن ماندگارتر از واکسن‌های قدیمی‌تر است. واکسن تزریقی قدیمی‌تر برای افراد دو سال به بالا و کپسول خوراکی برای بالای شش سال است؛ هیچ‌کدام محافظت پایدار نمی‌دهند و به همین دلیل دوز یادآور لازم است. CDC واکسیناسیون حصبه را برای بیشتر مسافران ترکیه توصیه‌شده می‌داند، TravelHealthPro پیشنهاد می‌کند برای کسانی که ریسک بیشتری دارند در نظر گرفته شود، و کانادا یادآوری می‌کند که ریسک برای بیشتر مسافران پایین است اما در جاهایی که بهداشت ضعیف است بالاتر می‌رود.

هاری و گزش حیوانات

هاری تنها بیماری در صفحهٔ CDC است که تصمیم دربارهٔ واکسن در آن به دسترسی به مراقبت وابسته است و نه به سلامت خود مسافر. CDC می‌گوید سگ‌های آلوده در ترکیه معمولاً دیده می‌شوند و برخی حیوانات وحشی ویروس را حمل می‌کنند، و اینکه واکسن‌های هاری ممکن است فقط در مراکز پزشکی بزرگ‌تر شهری موجود باشد. واکسیناسیون پیش از مواجهه به تماس شغلی یا تفریحی با حیوانات و به دسترسی به مراقبت سریع پس از مواجهه وابسته توصیف شده است. TravelHealthPro واکسیناسیون پیش از مواجهه را برای افراد پرخطرتر توصیه می‌کند، از جمله کسانی که با حیوانات کار می‌کنند، افراد ساکن در مناطقی با مراقبت محدود پس از مواجهه و اقامت‌های بیش از یک ماه. کانادا گروه‌های پرخطرتر را دامپزشکان، کودکان، مسافران ماجراجو و افراد در تماس نزدیک با حیوانات می‌نامد و توصیه می‌کند از سگ‌های ولگرد دوری شود.

برگهٔ واقعیت‌های WHO دربارهٔ هاری، مورخ ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، می‌گوید گاز گرفتگی و خراش سگ علت ۹۹٪ موارد هاری انسانی است و گام کمک‌های اولیه را چنین بیان می‌کند: زخم دست‌کم ۱۵ دقیقه با آب و صابون شسته شود و سپس به مراقبت پزشکی مراجعه شود. پیشگیری پس از مواجهه شامل شستن زخم، یک دورهٔ واکسن هاری انسانی و، در صورت لزوم، ایمونوگلوبولین هاری یا پادتن‌های تک‌دودمانی است. واکسیناسیون پیش از مواجهه جایگزین درمان پس از مواجهه نمی‌شود. برآورد WHO ۴۴٬۲۰۳ مرگ ناشی از هاری در سال است که بر پایهٔ برآوردهای جهانی سلامت سال ۲۰۲۱ به دست آمده، با حدود ۴۰٪ مرگ‌ها در کودکان زیر ۱۵ سال، و می‌گوید رقم واقعی احتمالاً بالاتر است.

قانون ترکیه دربارهٔ واکسن هاری چه می‌گوید

قانون ۱۵۹۳ دربارهٔ بهداشت عمومی (Umumi Hıfzıssıhha Kanunu، تصویب ۲۴ آوریل ۱۹۳۰ و با اصلاحات بعدی) دو مقرره دربارهٔ هاری دارد. ماده ۷۵ مقرر می‌کند افرادی که حیوان هار یا مظنون به هاری آن‌ها را گزیده است بی‌درنگ به نزدیک‌ترین مؤسسهٔ درمان هاری فرستاده شوند، و پیش‌بینی می‌کند هزینهٔ رفت‌وآمد بیماران بی‌بضاعت از محل بودجهٔ شهرداری یا روستا پرداخت شود. ماده ۹۶ مقرر می‌کند واکسن هاری در مؤسساتی که وزارت باز کرده یا با اجازه و نظارت آن فعالیت می‌کنند رایگان زده شود. وزارت بهداشت همچنین بخشنامه‌ای با عنوان «Kuduzla Mücadele ve Profilaksi Uygulamaları Genelgesi» (۲۰۱۹/۰۴) را در میان اسناد راهنمای خود منتشر کرده است. دسته‌بندی‌های دقیق مواجهه و برنامهٔ دوزها در همان بخشنامه و در راهنمای WHO آمده است؛ این‌ها پروتکل‌های بالینی‌اند و پزشک معالج آن‌ها را به کار می‌برد.

عفونت‌های بدون واکسن روتین و اعلامیه‌های طغیان

صفحهٔ CDC برای ترکیه چند عفونت را فهرست می‌کند که برای بیشتر مسافران واکسنی برایشان عرضه نمی‌شود. این عفونت‌ها از آن رو مهم‌اند که بسیاری از نگرانی‌هایی که مردم دربارهٔ واکسیناسیون در ترکیه مطرح می‌کنند در واقع به مواجهه مربوط است و نه به ایمن‌سازی، و گام پیشگیرانه رفتاری است.

تب خونریزی‌دهندهٔ کریمه-کنگو (CCHF) عفونتی است که بیش از همه دربارهٔ آن پرسیده می‌شود. برگهٔ واقعیت‌های WHO مورخ ۲۰ فوریه ۲۰۲۵ می‌گوید این بیماری از راه گزش کنه و تماس با خون یا بافت حیوانات آلوده، به‌ویژه در حین و درست پس از ذبح، منتقل می‌شود و واکسنی که برای انسان به‌طور گسترده در دسترس باشد وجود ندارد؛ یک واکسن غیرفعال در مقیاس کوچک در اروپای شرقی به کار رفته است. WHO مرگ‌ومیر موارد در طغیان‌ها را ۱۰٪ تا ۴۰٪ ذکر می‌کند. صفحهٔ کانادا ریسک را برای بیشتر مسافران عموماً پایین ارزیابی می‌کند و یادآور می‌شود که جشن‌های همراه با ذبح حیوان ممکن است مواجهه را بالا ببرد. کانادا همچنین ریسک انسفالیت کنه‌ای را در برخی مناطق توصیف می‌کند، عمدتاً از آوریل تا نوامبر برای کوه‌نوردان و کمپ‌کنندگان در مناطق جنگلی، و می‌گوید این واکسن در کانادا موجود نیست و ممکن است در محل در دسترس باشد. این صفحه‌ها نشان می‌دهند چرا بازدید از ساحل‌ها، کوهستان و زمین‌های کشاورزی به جای نوبت واکسن، دورکنندهٔ حشرات، لباس محافظ و وارسی بدن از نظر کنه را می‌طلبد.

ام‌پاکس (mpox) و سایر اعلامیه‌های طغیان

CDC واکسیناسیون ام‌پاکس را برای بزرگسالانی توصیه می‌کند که انتظار دارند در طول سفر فعالیت‌های خاصی داشته باشند، مانند تماس جنسی با شریک تازه، حضور در مراکز تجاری روابط جنسی، رابطهٔ جنسی در ازای پول یا کالا، یا حضور در یک رویداد عمومی بزرگ. دوز نخست ترجیحاً دست‌کم ۶ هفته پیش از سفر و دوز دوم ۴ هفته پس از نخست زده می‌شود. به‌عنوان محاسبهٔ نمونه، برای حرکت در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۷، ۶ هفته (۴۲ روز) قبل از آن ۴ دسامبر ۲۰۲۶ می‌شود و دوز دوم ۴ هفته (۲۸ روز) بعد، یعنی در ۱ ژانویه ۲۰۲۷، قرار می‌گیرد؛ به همین دلیل فاصلهٔ زمانی اهمیت دارد.

TravelHealthPro ثبت کرده است که تا ۲۸ اوت ۲۰۲۵ سه مورد ام‌پاکس کلاد Ib از ابتدای سال ۲۰۲۵ در ترکیه گزارش شده بود، که آخرین مورد در اواخر ژوئیه ۲۰۲۵ با سابقهٔ سفر به امارات متحده عربی و مصر تشخیص داده شد، و اینکه موارد پیشین به سفر به اوگاندا مربوط بوده‌اند؛ این سرویس یادآور می‌شود که همهٔ موارد گزارش نمی‌شوند و سطح هشدار خود را «احتیاط‌های اضافی را رعایت کنید» تعیین کرده است. ورودی‌های طغیان در صفحهٔ یک کشور محدود به زمان‌اند؛ بنابراین آنچه منبع پشتیبانی می‌کند ورودیِ تاریخ‌دار است و نه شمار فعلی.

برنامهٔ ملی واکسیناسیون کودکان در ترکیه

در داخل ترکیه، واکسیناسیون کودکان در ترکیه از برنامهٔ ملی وزارت بهداشت پیروی می‌کند که از طریق برنامهٔ گسترش ایمن‌سازی (Genişletilmiş Bağışıklama Programı) اجرا می‌شود. وزارت بهداشت بخشنامه‌ای دربارهٔ این برنامه را در مجموعهٔ اسناد راهنمای خود منتشر کرده است و سایت ایمن‌سازی آن در asi.saglik.gov.tr، که منابع زیر به آن ارجاع می‌دهند، برنامهٔ تاریخ‌دار و فهرست به‌روزرسانی‌های اخیر را در بر دارد. این برنامه سند حاکم بر سن‌ها و فاصله‌هاست؛ منابعی که اینجا خوانده شد تغییرهای مشخصی را شرح می‌دهند.

یکی از مدیریت‌های استانی وزارت خانواده و خدمات اجتماعی (تکیرداغ) اعلام می‌کند که ایمن‌سازی روتین ۱۳ بیماری را پوشش می‌دهد و واکسن‌های برنامهٔ کودکان در مراکز وزارت بهداشت برای کودکان و گروه‌های پرخطر رایگان است. همین صفحه می‌گوید واکسن‌های گروه‌های پرخطر، مانند آنفلوانزا، پنوموکوک و هپاتیت A، وقتی بر پایهٔ معیارهای اطلاعیهٔ اجرایی سلامت (SUT) تجویز شوند، تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی (SGK) قرار می‌گیرند. واکسن‌ها در مراکز سلامت خانواده (Aile Sağlığı Merkezleri)، مراکز سلامت جامعه (Toplum Sağlığı Merkezleri)، مراکز سلامت مهاجران و بیمارستان‌ها زده می‌شوند. TRT Haber، که اعلامیهٔ وزارت بهداشت در ۲۸ آوریل ۲۰۲۶ را گزارش کرده است، مراکز زندگی سالم و مراکز سلامت سفر را به این فهرست می‌افزاید و می‌گوید بیشتر واکسن‌های برنامهٔ کودکان و گروه‌های پرخطر را وزارت بهداشت رایگان تأمین می‌کند.

واکسن شش‌جزئی (۱۴ آوریل ۲۰۲۵)

بر پایهٔ گزارش ۱۵ آوریل ۲۰۲۵ روزنامهٔ Türkiye Gazetesi از بیانیهٔ وزارت بهداشت، از ۱۴ آوریل ۲۰۲۵ واکسن ترکیبی شش‌جزئی (دیفتری، کزاز، سیاه‌سرفه، فلج اطفال، Haemophilus influenzae نوع b و هپاتیت B) جای واکسن پنج‌جزئی را گرفت که از سال ۱۹۹۸ به کار می‌رفت. این واکسن به‌طور روتین در ۲، ۴، ۶ و ۱۸ ماهگی در مراکز سلامت خانواده زده می‌شود و وزارت بهداشت آن را تأمین می‌کند. کودکانی که سری واکسن را با واکسن پنج‌جزئی آغاز کرده بودند با واکسن شش‌جزئی ادامه می‌دهند. بنابراین فرآوردهٔ ترکیبی هپاتیت B را به مراجعه‌های ۲، ۴، ۶ و ۱۸ ماهگی اضافه می‌کند؛ در حالی که توصیهٔ خود WHO نخستین دوز هپاتیت B ظرف ۲۴ ساعت پس از تولد و سپس دو یا سه دوز دیگر است.

بارداری: دوز Tdap (۲ آوریل ۲۰۲۵)

صفحهٔ مدیریت استانی می‌گوید یک دوز ترکیبی دیفتری-کزاز-سیاه‌سرفه برای زنان باردار از ۲ آوریل ۲۰۲۵ آغاز شده و بین هفته‌های ۱۸ تا ۲۴ بارداری زده می‌شود و از مادر و نوزاد محافظت می‌کند. این با برنامهٔ بزرگسالان CDC که یک دوز Tdap در هر بارداری را فهرست می‌کند، و با توضیح WHO که ایمن‌سازی زنان در سن باروری از کزاز نوزادی پیشگیری می‌کند، هم‌خوان است. WHO حدود ۷٬۷۰۰ مرگ نوزادی ناشی از کزاز نوزادی را در سال ۲۰۲۱ می‌شمارد، که ۸۴٪ کمتر از حدود ۴۶٬۸۹۸ مرگ در سال ۲۰۰۰ است.

آبله‌مرغان: دوز دوم در ۴۸ ماهگی (۱ سپتامبر ۲۰۲۶)

انجمن پزشکان خانواده استانبول (ISTAHED)، با استناد به نامهٔ وزارت بهداشت به تاریخ ۱۳ مه ۲۰۲۶، گزارش می‌دهد که از ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ دوز دوم آبله‌مرغان (واریسلا) در سن ۴۸ ماهگی، افزون بر دوز نخست در ۱۲ ماهگی، زده می‌شود. برای کودکان ۴۹ تا ۷۲ ماهه (۴ سال و ۱ ماه تا ۶ سال) که دوز نخست را گرفته‌اند اما دوز دوم را نه، یک دوز جبرانی توصیه شده است. برای کودکان زیر ۱۳ سال که دو دوز می‌گیرند حداقل فاصله ۳ ماه است، که در صورت دشواری دسترسی به کودک به ۴ هفته کاهش می‌یابد؛ از سن ۱۳ سالگی دو دوز با فاصلهٔ دست‌کم یک ماه زده می‌شود و دوزی که پیش از ۱۲ ماهگی زده شود به حساب نمی‌آید. این صفحه می‌افزاید که از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ دوز ۴۸ ماهگی در معیارهای عملکرد مقررات پرداخت و قرارداد پزشک خانواده وارد می‌شود.

بزرگسالان، بارداری و سالمندان مقیم ترکیه

دربارهٔ بزرگسالان، منابع ترکیه‌ای که خوانده شد از پوشش گروه‌های پرخطر سخن می‌گویند و نه از یک برنامهٔ همگانی برای بزرگسالان. صفحهٔ مدیریت استانی واکسن‌های آنفلوانزا، پنوموکوک و هپاتیت A را واکسن‌های گروه‌های پرخطر می‌نامد که اگر در چارچوب معیارهای SUT تجویز شوند، SGK هزینهٔ آن‌ها را بازپرداخت می‌کند. صفحهٔ اصلی وزارت بهداشت به یک استعلام سوابق واکسیناسیون پیوند می‌دهد و گزارش TRT Haber می‌گوید واکسیناسیون در چند نوع مرکز دولتی عرضه می‌شود. برنامهٔ Tdap بارداری که در بالا شرح داده شد روشن‌ترین تغییر ویژهٔ بزرگسالان است که در منابع تاریخ دارد.

بیرون از برنامهٔ ترکیه، برنامهٔ بزرگسالان CDC برای سال ۲۰۲۵ تصویری از آنچه یک بررسی واکسیناسیون بزرگسالان در نظام سلامت دیگری شامل می‌شود به دست می‌دهد: یک دوز Tdap و سپس Td یا Tdap هر ۱۰ سال؛ یک یا دو دوز MMR برای بزرگسالان متولد ۱۹۵۷ یا بعد از آن؛ دو دوز واکسن واریسلا برای بزرگسالان متولد ۱۹۸۰ یا بعد از آن؛ هپاتیت A در دو، سه یا چهار دوز بسته به فرآورده؛ هپاتیت B در دو، سه یا چهار دوز؛ یک دوز آنفلوانزا در سال؛ دو دوز واکسن زونای نوترکیب (برای بزرگسالان زیر ۵۰ سال فقط در شرایط نقص ایمنی)؛ و واکسیناسیون کووید-۱۹ و پنوموکوک بر حسب سن و وضعیت.

برنامهٔ بالا توصیهٔ کشوری دیگر است و قواعد ترکیه برای بزرگسالان بر شرایط SUT و ارزیابی پزشک استوار است. هدف از این مقایسه نشان دادن این است که یک بررسی معمولاً کدام بیماری‌ها را وارسی می‌کند، نه تجویز یک برنامهٔ مشخص.

محل انجام، نوبت‌گیری و ثبت واکسیناسیون در ترکیه

در عمل، نخستین نقطهٔ تماس برای واکسیناسیون در ترکیه مرکز سلامت خانواده‌ای است که فرد در آن نزد یک پزشک خانواده ثبت شده است. ماده ۱ قانون ۵۲۵۸ دربارهٔ پزشکی خانواده (Aile Hekimliği Kanunu) مقرر می‌کند که هدف این نظام گسترش مراقبت‌های اولیه، اهمیت دادن به خدمات پیشگیرانهٔ سلامت و نگهداری پرونده‌های سلامت شخصی است. ماده ۲ پزشک خانواده را ارائه‌دهندهٔ خدمات پیشگیرانهٔ فردمحور در کنار تشخیص و درمان سطح اول تعریف می‌کند. بر پایهٔ ماده ۳، با اصلاحیهٔ سال ۲۰۲۳، وزارت بهداشت می‌تواند تصمیم بگیرد قرارداد پزشک خانواده را تمدید نکند اگر اهداف عملکردی که تعیین کرده، از جمله پیشگیری از بیماری و خدمات پیشگیرانه، برآورده نشود. اهدافی از این دست همان چیزی است که ISTAHED هنگام گزارش ورود دوز ۴۸ ماهگی آبله‌مرغان به معیارهای عملکرد در ۱ ژانویه ۲۰۲۷ به آن اشاره می‌کند.

نوبت‌گیری با MHRS

سامانهٔ مرکزی نوبت‌دهی پزشک (MHRS، Merkezi Hekim Randevu Sistemi) مجرای وزارت بهداشت برای نوبت در مراکز خود است. این سامانه از سال ۲۰۱۰ در سراسر ترکیه خدمت می‌کند و نوبت را می‌توان با خط تلفنی Alo ۱۸۲، وب‌سایت یا اپلیکیشن موبایل گرفت. کاربرانی که رمز e-Devlet دارند می‌توانند با آن وارد شوند و والدین می‌توانند نوبت کودکان زیر ۱۸ سال را که برایشان مجاز شده‌اند مدیریت کنند. هر روز نوبت‌های اولویت‌دار برای چند گروه کنار گذاشته می‌شود، از جمله افراد ۶۵ سال و بالاتر، زنان باردار و افراد دارای معلولیت.

بررسی سوابق در e-Nabız

صفحهٔ اصلی وزارت بهداشت پیوند دسترسی سریعی با عنوان «Aşı Bilgilerimi Sorgula» (اطلاعات واکسیناسیون من را استعلام کن) دارد که به e-Nabız می‌رود. سایت e-Nabız خود را سامانهٔ پروندهٔ سلامت شخصی وزارت بهداشت، رایگان و در دسترس روی iOS، اندروید و Huawei AppGallery معرفی می‌کند. شهروندان آن را از طریق e-Devlet یا با رمز موقت از پزشک خانواده فعال می‌کنند. برای اتباع خارجی، این سایت شمارهٔ شناسهٔ خارجی، گذرنامه و YUPASS را در دسته‌های داده‌های خود فهرست می‌کند؛ مقیمی که به سابقهٔ کاغذی یا الکترونیکی نیاز دارد می‌تواند از مرکز واکسیناسیون‌کننده بپرسد چه چیزی صادر می‌کند.

گزارش عارضهٔ ناخواسته

مجموعهٔ اسناد راهنمای وزارت بهداشت شامل بخشنامه‌ای دربارهٔ عوارض ناخواستهٔ پس از ایمن‌سازی (Aşı Sonrası İstenmeyen Etkiler، ۲۰۲۳/۰۳) است که نحوهٔ گزارش‌دهی رخدادهای پس از واکسیناسیون توسط کارکنان سلامت را تنظیم می‌کند. این نشان می‌دهد نظام واکسیناسیون در ترکیه نظارت بر عوارض ناخواسته را هم در بر می‌گیرد، همان‌طور که ماده ۹۵ قانون ۱۵۹۳ وزارت بهداشت را مسئول استانداردهای واکسن‌های وارداتی و صدور مجوز و نظارت بر تولید داخلی واکسن می‌کند.

چارچوب حقوقی: قوانین دربارهٔ واکسیناسیون چه می‌گویند

قانون اصلی ترکیه مشخص می‌کند چه کسی واکسن ارائه می‌دهد و تحت چه شرایطی؛ خود برنامهٔ واکسیناسیون جنبهٔ اداری دارد و با تصمیم‌های وزارت بهداشت تغییر می‌کند، چنان‌که تغییرهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ نشان می‌دهند. مقرراتی که از متن‌های رسمی در پورتال قوانین ملی (mevzuat.gov.tr) خوانده شد در ادامه خلاصه شده است.

ماده ۳(k) قانون ۳۳۵۹ دربارهٔ خدمات پایهٔ سلامت، وزارت بهداشت را مسئول کنترل و صدور مجوز داروها، واکسن‌ها، سرم‌ها و مواد زیستی مشابه، از جمله کنترل کیفیت، می‌کند. ماده ۷۲ قانون ۱۵۹۳ اقدام‌هایی را برمی‌شمارد که هنگام بروز یا مظنون بودن یکی از بیماری‌های واجب‌الاعلامِ نام‌برده در ماده ۵۷ اعمال می‌شود، از جمله تزریق سرم یا واکسن به بیماران یا افراد در معرض. خود ماده ۵۷ بیماری‌هایی مانند دیفتری و سرخک را در شمار بیماری‌های واجب‌الاعلام نام می‌برد و ماده ۵۸ پزشکان شاغل را ملزم می‌کند آن‌ها را ظرف ۲۴ ساعت پس از تشخیص قطعی یا محتمل گزارش دهند. قانون ۱۵۹۳ مواد قدیمی‌تری هم دارد (۸۸ تا ۹۴) که پیرامون واکسیناسیون آبله نوشته شده‌اند؛ برنامه‌ای که امروز برای کودکان به کار می‌رود همان برنامه‌ای است که وزارت بهداشت منتشر می‌کند.

اتباع خارجی مقیم و واکسیناسیون در ترکیه: وضعیت حقوقی هزینه

بسیاری از پرسش‌ها دربارهٔ واکسیناسیون در ترکیه از اتباع خارجی‌ای می‌آید که با اجازهٔ اقامت در این کشور زندگی می‌کنند. دو متن حقوقی به هزینه مربوط می‌شود. ماده ۵ قانون ۵۲۵۸، با اصلاحیهٔ قانون ۷۵۳۸ در ۹ ژانویه ۲۰۲۵، مقرر می‌کند که خدمات پزشکی خانواده رایگان است، مگر خدماتی که به اتباع خارجی ارائه می‌شود، خدمات طب سوزنی و گیاه‌درمانی خارج از ساعات کاری و برخی گزارش‌های با هدف خاص که وزارت بهداشت تعیین می‌کند؛ همین ماده می‌گوید دربارهٔ اتباع خارجی قوانین مربوط اعمال می‌شود. اظهارات مدیریت وزارت خانواده و خدمات اجتماعی و TRT Haber مبنی بر رایگان بودن واکسن‌های برنامهٔ کودکان، وضعیت کودکان و گروه‌های پرخطر را در مراکز وزارت بهداشت توصیف می‌کنند؛ آن‌ها به‌طور جداگانه به اتباع خارجی نمی‌پردازند. بنابراین اینکه یک مقیم خارجی مشخص باید پرداخت کند یا نه به وضعیت حقوقی و بیمهٔ او بستگی دارد و مرکز واکسیناسیون‌کننده تعرفهٔ وزارت بهداشت را اعمال می‌کند.

جنبهٔ اجازهٔ اقامت در راهنماهای تمدید اجازهٔ اقامت در ترکیه آمده است که یادآور می‌شود بیمهٔ درمانی معتبر که دورهٔ اجازه را پوشش دهد در بیشتر دسته‌ها شرط استاندارد است، و در راهنمای تولد کودک خارجی در ترکیه که مراحل اجازه، بیمه و ثبت کودک را پوشش می‌دهد. خانواده‌هایی که در ترکیه تشکیل می‌شوند می‌توانند به ثبت ازدواج اتباع خارجی هم نگاه کنند. برای خانواری که محل زندگی را مقایسه می‌کند، داده‌های ارزان‌ترین و گران‌ترین شهرهای ترکیه و صفحه‌های ملک برای آپارتمان در استانبول و آپارتمان در ترکیه پیشینهٔ مسکن را به دست می‌دهند؛ این‌ها قواعد نظام سلامت در بالا را تغییر نمی‌دهند.

هزینهٔ درمان و بیمه برای بازدیدکنندگان

صفحهٔ FCDO می‌گوید کارت بیمهٔ درمانی اروپا و کارت جهانی بیمهٔ درمانی بریتانیا در ترکیه معتبر نیست، شمارهٔ اضطراری آمبولانس ۱۱۲ است و مسافران باید بررسی کنند که بیمه‌شان درمان محلی و تخلیهٔ پزشکی را پوشش می‌دهد. صفحهٔ کانادا می‌گوید مراقبت مدرن در شهرهای بزرگ در دسترس است، در مناطق دورافتاده ممکن است محدود باشد، و هزینه‌ها می‌تواند بالا باشد و اغلب پرداخت فوری لازم است. این نکته‌ها به واکسیناسیون در ترکیه مربوط‌اند، چون مراجعه به کلینیک خصوصی برای واکسن سفر برای بیشتر بازدیدکنندگان خدمتی پولی است.

سفر با نوزاد و کودک

سه صفحهٔ سلامت سفر و WHO چند واقعیت مربوط به سن دارند که در یک فهرست کلی به‌آسانی گم می‌شوند. دربارهٔ سرخک، CDC یک دوز MMR زودهنگام برای نوزادان ۶ تا ۱۱ ماهه را شامل می‌شود و TravelHealthPro از MMR زودهنگام از شش‌ماهگی برای نوزادانی که با مردم محلی در تماس خواهند بود یاد می‌کند. دربارهٔ هپاتیت A، CDC دوزی را در ۶ تا ۱۱ ماهگی می‌پذیرد که در سری روتین به حساب نمی‌آید، در حالی که WHO یادآور می‌شود هیچ واکسن هپاتیت A برای کودکان زیر یک سال مجوز ندارد. دربارهٔ حصبه، WHO می‌گوید واکسن کونژوگه را می‌توان از شش‌ماهگی زد. دربارهٔ هاری، کانادا به دلیل تماس با حیوانات کودکان را در شمار گروه‌های پرخطرتر فهرست می‌کند.

با استفاده از تاریخ‌های برنامهٔ ترکیه در بالا، کودکی که در ترکیه زندگی می‌کند جدول زمانی متفاوتی از کودک بازدیدکننده دارد: واکسن شش‌جزئی در ۲، ۴، ۶ و ۱۸ ماهگی، آبله‌مرغان در ۱۲ و ۴۸ ماهگی. طبق ماده ۵ قانون ۵۲۵۸، افراد نزد پزشک خانواده ثبت می‌شوند و همین ثبت مسیری است که پیگیری کودک در چارچوب برنامهٔ وزارت بهداشت از آن مدیریت می‌شود. والدینی که سابقهٔ خارجی کودک را با برنامهٔ ترکیه مقایسه می‌کنند می‌توانند از فهرست تاریخ‌دار تغییرهای بالا ببینند که اکنون کدام فرآوردهٔ واکسن به کار می‌رود.

سوالات متداول

آیا ترکیه برای ورود گواهی واکسیناسیون می‌خواهد؟

CDC (صفحه بازبینی‌شده در ۲۵ اوت ۲۰۲۶)، TravelHealthPro (بدون الزام گواهی طبق مقررات بهداشتی بین‌المللی)، دولت کانادا (به‌روزرسانی ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶) و FCDO هیچ‌کدام گواهی واکسیناسیون را شرط ورود بازدیدکنندگان عادی فهرست نکرده‌اند. قواعد ورود ممکن است تغییر کند، بنابراین صفحه‌های رسمی کشور مقصد مرجع روز سفر هستند.

آیا برای ترکیه واکسن تب زرد لازم است؟

CDC می‌گوید واکسن تب زرد برای ورود الزامی نیست و برای این کشور توصیه نمی‌شود، و کانادا می‌گوید خطر تب زرد در آنجا وجود ندارد. ممکن است کشورهای دیگر از مسافرانی که در مناطق تب زرد بوده‌اند گواهی بخواهند، که پرسشی جداست.

سازمان‌های بهداشتی پیش از سفر به ترکیه چه واکسن‌هایی را توصیه می‌کنند؟

برای بازدیدکنندگان، واکسیناسیون در ترکیه‌ای که در هر سه صفحهٔ خوانده‌شده آمده است هپاتیت A و واکسن‌های روتین به‌روز است، به‌ویژه MMR و واکسن‌های حاوی کزاز. هپاتیت B، حصبه، هاری، آنفلوانزا، کووید-۱۹ و ام‌پاکس با شرط‌هایی فهرست شده‌اند که از نهادی به نهاد دیگر فرق می‌کند، چنان‌که در جدول مقایسهٔ بالا نشان داده شد.

آیا به دلیل هاری در سگ‌ها واکسن لازم است؟

CDC می‌گوید سگ‌های آلوده معمولاً دیده می‌شوند و واکسیناسیون پیش از مواجهه به تماس با حیوانات و دسترسی به مراقبت سریع پس از مواجهه بستگی دارد. WHO می‌گوید شستن زخم دست‌کم ۱۵ دقیقه و مراجعهٔ سریع به مراقبت پزشکی نخستین گام‌ها پس از گزش است و پیشگیری پس از مواجهه شامل واکسن و، در صورت لزوم، ایمونوگلوبولین است.

در برنامهٔ واکسیناسیون کودکان ترکیه در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ چه تغییر کرد؟

واکسن ترکیبی شش‌جزئی در ۱۴ آوریل ۲۰۲۵ جای واکسن پنج‌جزئی را گرفت، دوز Tdap برای زنان باردار از ۲ آوریل ۲۰۲۵ آغاز شد و دوز دوم آبله‌مرغان در ۴۸ ماهگی از ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ شروع می‌شود. واکسن هپاتیت A پرشده در داخل کشور در ۲۸ آوریل ۲۰۲۶ اعلام شد.

آیا زنان باردار در ترکیه واکسینه می‌شوند؟

بر پایهٔ مدیریت استانی وزارت خانواده و خدمات اجتماعی، یک دوز ترکیبی دیفتری-کزاز-سیاه‌سرفه برای زنان باردار از ۲ آوریل ۲۰۲۵ آغاز شده و بین هفته‌های ۱۸ تا ۲۴ بارداری زده می‌شود. برنامهٔ بزرگسالان CDC نیز یک دوز Tdap در هر بارداری را فهرست می‌کند.

سابقهٔ واکسیناسیون را از کجا می‌توان بررسی کرد؟

صفحهٔ اصلی وزارت بهداشت «Aşı Bilgilerimi Sorgula» را به سامانهٔ پروندهٔ سلامت شخصی e-Nabız پیوند می‌دهد. نوبت در مراکز وزارت بهداشت از طریق MHRS به‌صورت آنلاین، در اپلیکیشن یا با تماس با ۱۸۲ گرفته می‌شود.

آیا واکسن‌های کودکان برای کودکان خارجی رایگان است؟

دربارهٔ هزینهٔ واکسیناسیون در ترکیه برای کودکان خارجی، منابع برنامهٔ کودکان را برای کودکان در مراکز وزارت بهداشت رایگان توصیف می‌کنند، در حالی که ماده ۵ قانون ۵۲۵۸، با اصلاحیهٔ ژانویهٔ ۲۰۲۵، خدمات ارائه‌شده به اتباع خارجی را از قاعدهٔ کلی رایگان بودن خدمات پزشکی خانواده مستثنا می‌کند و دربارهٔ اتباع خارجی قوانین مربوط را اعمال می‌کند. وضعیت یک کودک مشخص به وضعیت حقوقی و بیمه بستگی دارد.

چه مدت پیش از سفر باید واکسیناسیون ترتیب داده شود؟

برای واکسیناسیون در ترکیه‌ای که چند دوز لازم دارد، FCDO توصیه می‌کند توصیه‌های واکسن دست‌کم ۸ هفته پیش از سفر بررسی شود. CDC برای دوز نخست ام‌پاکس ۶ هفته پیش از سفر را ذکر می‌کند و حداقل فاصله‌های WHO برای سری‌های چنددوزه مانند هپاتیت B (دست‌کم چهار هفته میان دوزها) توضیح می‌دهد که چرا مهلت کوتاه گزینه‌ها را محدود می‌کند.

آیا صفحه‌های کشورهای دیگر جای برنامهٔ وزارت بهداشت ترکیه را می‌گیرند؟

خیر. صفحه‌های CDC، TravelHealthPro و کانادا شهروندان خودشان را به‌عنوان بازدیدکننده راهنمایی می‌کنند، در حالی که برنامهٔ وزارت بهداشت ترکیه بر واکسیناسیون در ترکیه برای مقیمان حاکم است. این دو به پرسش‌های متفاوتی پاسخ می‌دهند.

آخرین بررسی: 11 نوامبر 2026. منابع: CDC Traveler View، ترکیه؛ برنامهٔ ایمن‌سازی بزرگسالان CDC؛ TravelHealthPro، ترکیه؛ دولت کانادا، توصیه‌های سفر به ترکیه؛ FCDO، سلامت در ترکیه؛ وزارت خانواده و خدمات اجتماعی، مدیریت تکیرداغ؛ TRT Haber، واکسن هپاتیت A؛ Türkiye Gazetesi، واکسن شش‌جزئی؛ ISTAHED، به‌روزرسانی واکسن آبله‌مرغان؛ قانون ۱۵۹۳؛ قانون ۵۲۵۸؛ قانون ۳۳۵۹؛ وزارت بهداشت؛ e-Nabız؛ MHRS؛ برگه‌های واقعیت‌های WHO دربارهٔ هاری، CCHF، هپاتیت A، هپاتیت B، سرخک، حصبه، کزاز و آنفلوانزای فصلی.